Ayaq, üz və əllərdə şişkinlik — tibbi dildə ödem — toxumalarda artıq maye yığılması nəticəsində yaranır. Bu hal bəzən uzun müddət ayaq üstə qalmaq, çox duzlu qidalanmaq, hamiləlik və ya bəzi dərmanlarla əlaqəli ola bilər. Lakin davamlı və təkrarlanan şişkinlik ürək çatışmazlığı, böyrək xəstəliyi, qaraciyər sirrozu, venoz çatışmazlıq və digər ciddi problemlərin də əlaməti ola bilər. “Mayo Clinic” ödemin ürək, böyrək və qaraciyər xəstəlikləri ilə bağlı yarana biləcəyini bildirir.
Medicina.az-da yayılan reseptdə cəfəri çayının “təbii sidikqovucu” təsir göstərdiyi və bədəndən artıq mayeni çıxardığı qeyd olunur. Cəfəri xalq təbabətində sidikqovucu bitki kimi tanınsa da, onun davamlı şişkinliyi təhlükəsiz və effektiv şəkildə müalicə etdiyini göstərən güclü klinik sübut yoxdur. Ödemin səbəbi xəstəlikdirsə, əsas problem araşdırılmadan sadəcə bitki çayı içmək diaqnozu gecikdirə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ağır və ya davamlı ödemdə sidikqovucu dərmanlar yalnız həkim qərarı ilə istifadə edilməlidir. “Cleveland Clinic”-in məlumatına görə, diuretiklər böyrəklərin artıq duz və suyu sidiklə xaric etməsinə kömək edir, lakin bu dərmanlar ürək çatışmazlığı və digər tibbi problemlər zamanı həkim nəzarəti ilə təyin olunur.
Cəfəri və digər bitki mənşəli vasitələr xüsusilə böyrək xəstəliyi olan insanlar üçün riskli ola bilər. “National Kidney Foundation” böyrək xəstəliyi, dializ və ya transplantasiya vəziyyətində bəzi bitki əlavələrinin təhlükəli ola biləcəyini bildirir və yüksək riskli bitkilər sırasında cəfəri kökünü də qeyd edir.
Şişkinliklə yanaşı sinə ağrısı, nəfəs darlığı, uzananda təngnəfəslik, başgicəllənmə, huş itirmə və ya qanlı öskürək varsa, təcili tibbi yardım çağırmaq lazımdır. “Mayo Clinic” bu əlamətlərin ağciyərə gedən qan laxtası və ya ciddi ürək problemi ilə bağlı ola biləcəyini xəbərdar edir.
Yüngül şişkinlik zamanı duzu azaltmaq, uzun müddət hərəkətsiz qalmamaq, ayaqları yuxarı qaldırmaq və həkimin tövsiyəsi ilə kompression corablardan istifadə etmək faydalı ola bilər. “Mayo Clinic” qeyd edir ki, yüngül ödem bəzən özü keçə bilər, lakin xəstəlik səbəbindən yaranan ödemdə əsas xəstəliyin müalicəsi vacibdir.
Nəticə olaraq, cəfəri çayı bəzi insanlarda müvəqqəti sidikqovucu təsir göstərə bilər, amma ayaq, üz və əllərdə davamlı şişkinliyi “müalicə edən” vasitə kimi təqdim olunmamalıdır. Xüsusilə böyrək, ürək, qaraciyər xəstəliyi olanlar, hamilələr, təzyiq və ya sidikqovucu dərman qəbul edənlər bu cür reseptlərdən həkimlə məsləhətləşmədən istifadə etməməlidirlər.
