NATO ilə işləyən müdafiə planlaşdırıcıları Rusiya ilə birbaşa hərbi qarşıdurma yaranacağı təqdirdə Avropanın uzunmüddətli tükəndirmə müharibəsini hazırkı şəraitdə davam etdirə bilməyəcəyindən ehtiyat edirlər.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə mənbələrə və Münhen Təhlükəsizlik Konfransının qapalı forumundakı müzakirələrə istinadən “The Guardian” məlumat yayıb.
Nəşrin məlumatına görə, müdafiə planlaşdırıcılarının pessimizminin əsas səbəblərindən biri Avropa cəmiyyətlərinin uzunmüddətli müharibəyə kifayət qədər siyasi və psixoloji hazırlığının olmamasıdır. Forumda çıxış edən rəsmilər hesab edirlər ki, əhali aylarla və ya illərlə davam edən böyük hərbi qarşıdurmanın tələb edəcəyi iqtisadi və sosial yükü qəbul etməyə hazır olmaya bilər. Bu səbəbdən NATO planlaşdırıcılarının daha qısa müddətli münaqişə ssenarilərinə diqqət yetirməli olduğu bildirilib.
Digər narahatlıq Avropada populist və sağçı qüvvələrin dəstəyinin artmasıdır. “The Guardian” xüsusilə Almaniyanın AfD partiyasını qeyd edir və bir sıra populist partiyaların Rusiya ilə münasibətlərə və Ukrayna müharibəsinin dayandırılmasına NATO-nun hazırkı əsas siyasi qüvvələrindən fərqli yanaşdığını yazır. Forum iştirakçıları bunun Avropanın vahid müdafiə siyasətinin formalaşdırılmasını çətinləşdirə biləcəyini düşünürlər.
Məsələnin digər tərəfi ABŞ-nin Avropanın adi — qeyri-nüvə — müdafiəsindəki yükünü tədricən azaltmasıdır. NATO-nun öz açıqlamalarına görə, Vaşinqton artıq NATO Force Model-dəki töhfəsini müəyyən qədər azaldıb. ABŞ 2026-cı ildə Avropadan təxminən 5 min hərbçinin geri çəkiləcəyini açıqlayıb və NATO-nun Avropadakı Ali Müttəfiq Komandanı Aleksus Qrinkyeviç gələcək illərdə Avropa dövlətlərinin imkanları artdıqca əlavə ABŞ qüvvələrinin də yenidən yerləşdirilməsinin gözlənildiyini bildirib. “NATO”
Bununla belə, bu proses ABŞ-nin NATO-dan və ya Avropanın müdafiəsindən tam çəkilməsi demək deyil. NATO Baş katibi Mark Rutte Vaşinqtonun Avropada mühüm hərbi iştirakını saxladığını və kollektiv müdafiə öhdəliyinin qüvvədə olduğunu vurğulayıb. NATO rəhbərliyi əsas məqsədin Avropa dövlətlərinin konvensional müdafiənin daha böyük hissəsini öz üzərlərinə götürməsi olduğunu bildirir.
Avropanın bu boşluğu doldurmaq üçün nəzərdən keçirdiyi əsas mexanizmlərdən biri E5 formatıdır. Fransa, Almaniya, İtaliya, Polşa və Böyük Britaniyadan ibarət qrup hava və raketdən müdafiə, uzaqmənzilli dəqiq zərbə sistemləri və kosmik erkən xəbərdarlıq kimi sahələrdə daha sıx koordinasiya üzərində işləyir. Bu imkanların bir hissəsi hazırda əsasən ABŞ tərəfindən təmin olunur. “Almaniya hökuməti”
Münhen Təhlükəsizlik Konfransının sədri Volfqanq İşinger vəziyyəti ciddi qiymətləndirərək Avropanın təhlükələrin sürətlə böyüdüyü bir vaxtda müdafiə inteqrasiyasında ləngidiyini bildirib. Onun fikrincə, mövcud təhlükəsizlik şəraiti daha dərin Avropa hərbi əməkdaşlığını zəruri edir.
“The Guardian”ın materialında həmçinin NATO dairələrində Rusiyanın hibrid müharibə vasitələri — kiberhücumlar, dezinformasiya, siyasi təsir və diversiyalar — vasitəsilə Avropa daxilində birliyi zəiflədə biləcəyi barədə narahatlığın artdığı qeyd olunur. Bununla belə, bunlar qapalı forumda səsləndirilmiş qiymətləndirmələrdir və NATO-nun “Avropa Rusiya ilə müharibədə məğlub olacaq” şəklində rəsmi bəyanatı yoxdur.
