ABŞ-ın etirazından sonra İranın Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd Eslami Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) Vyanada keçirilən Baş Konfransına qatıla bilməyib. Eslami BMT-nin səyahət məhdudiyyətlərinə məruz qaldığından səfəri üçün xüsusi istisna tələb olunurdu.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters”-in məlumatına görə, Avstriya konfransa ev sahibliyi edən ölkə kimi Eslami üçün səyahət qadağasından istisna verilməsi barədə BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq sanksiyalar komitəsinə müraciət edib. ABŞ müraciətə etiraz etdiyindən komitədə tələb olunan razılıq əldə olunmayıb və istisna təsdiqlənməyib.
Avstriyanın BAEA-dakı səfiri Kristian Ebner bildirib ki, Vyana istisna üçün müraciət etsə də, Təhlükəsizlik Şurasının sanksiyalar komitəsi bunu qəbul etməyib. Nəticədə Avstriya iranlı nümayəndə heyətinin sanksiya siyahısında olan üzvünün ölkəyə girişinə icazə verməməli olub.
ABŞ-ın BAEA-dakı səfiri Preston Uells Qriffit Vaşinqtonun istisnaya etiraz etdiyini təsdiqləyib. O bildirib ki, ABŞ tərəfinin fikrincə, Eslaminin iştirakı İran tərəfindən BAEA platformasının “təbliğat məqsədilə” istifadəsinə və nüvə yoxlamaları ilə bağlı mübahisələrin arxa plana keçirilməsinə xidmət edə bilərdi. Bu, ABŞ tərəfinin mövqeyidir.
Tehran isə qərara etiraz edib. İranın BAEA-dakı səfiri Rza Nəcəfi vizanın əvvəlcə təsdiqləndiyini, sonradan isə ləğv edildiyini bildirib. İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-ı Avstriyaya siyasi təzyiq göstərməkdə ittiham edib. Avstriya isə qərarın BMT sanksiya mexanizminin nəticəsi olduğunu bildirir.
Məsələ 2025-ci ildə Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyanın 2015-ci il nüvə sazişində nəzərdə tutulan “snapback” mexanizmini işə salmasından sonra bərpa edilən BMT sanksiyaları ilə bağlıdır. Sanksiyalar arasında müəyyən şəxslər üçün səyahət qadağaları da yer alır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının məlumatına görə, siyahıya daxil edilmiş şəxslərin üzv dövlətlərin ərazisinə girişinin və tranzitinin qarşısının alınması nəzərdə tutulur.
İran və Rusiya bərpa edilmiş sanksiyaların hüquqi qüvvəsini tanımadıqlarını bildiriblər. “Associated Press”-in məlumatına görə, Çin də “snapback” mexanizmi ilə sanksiyaların yenidən qüvvəyə minməsinin legitimliyini qəbul etmir. Bu, həmin dövlətlərin mövqeyidir.
Eslami İranın Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri və ölkənin vitse-prezidentidir. O, 2021-ci ildən bəri BAEA-nın illik Baş Konfranslarında iştirak etmişdi və builki toplantıda da İran nümayəndə heyətinə rəhbərlik etməsi gözlənilirdi.
