İran dövlət mediası mümkün nüvə hücumu zamanı əhalinin həyatını qorumaq üçün təlimatlar yayımlayıb. Vətəndaşlara nüvə partlayışının ilk anlarından başlayaraq radioaktiv çirklənmə təhlükəsinin davam etdiyi müddətdə necə davranmalı olduqları izah edilib. Xəbərdarlıq Tehranla Vaşinqton arasında təhlükəsizlik gərginliyinin artdığı dövrə təsadüf edir.
MSNews.az xəbər verir ki, İranın dövlət xəbər agentliyi IRNA oktyabrın 29-da nüvə partlayışı zamanı təhlükəsizlik tədbirlərinə dair səkkiz dəqiqəlik maarifləndirici video yayımlayıb. Noyabrın 3-də təlimat beynəlxalq medianın da diqqətini çəkib.
“Ajel” və “NDTV Profit” nəşrlərinin məlumatına görə, təlimatda nüvə partlayışının zərbə dalğasından, radioaktiv tozdan və radiasiya təhlükəsindən qorunmaq üçün bir sıra tədbirlər açıqlanıb.
Partlayışın ilk anlarında nə etmək lazımdır?
Təlimatda bildirilir ki, nüvə partlayışının yaratdığı güclü işığa birbaşa baxmaq olmaz. Açıq havada olan şəxslər dərhal möhkəm maneənin arxasında gizlənməli, yerə uzanmalı, başlarını və üzlərini qorumalıdırlar.
Zərbə dalğası keçdikdən sonra mümkün qədər tez yaxınlıqdakı binaya daxil olmaq tövsiyə edilir.
Vətəndaşlara hadisəni izləmək və ya telefonla görüntüləmək üçün açıq havada qalmamaq, avtomobillərdən sığınacaq kimi istifadə etməmək barədə xəbərdarlıq olunub.
Binaların daxilində təhlükəsizlik tədbirləri
İranın mülki müdafiə təlimatına əsasən, binaya daxil olan şəxslər zirzəmiyə və ya tikilinin mərkəzi hissəsinə keçməlidirlər.
Pəncərələrdən, damdan və xarici divarlardan mümkün qədər uzaq qalmaq, qapı-pəncərələri bağlamaq, kənardan hava gətirən kondisioner və havalandırma sistemlərini söndürmək tövsiyə edilir.
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin (CDC) rəsmi tövsiyələri də bu tədbirlərin radioaktiv çirklənmədən qorunmaq üçün əhəmiyyətini təsdiqləyir.
Radioaktiv tozla təmasdan sonra nə edilməlidir?
Təlimatda açıq havada olmuş şəxslərə üst geyimlərini silkələmədən ehtiyatla çıxarmaq və qapalı paketə yerləşdirmək tövsiyə olunur.
Bundan sonra bədəni ilıq su və sabunla yumaq, saçları isə balzamsız şampunla təmizləmək lazımdır. Duş qəbul etmək mümkün olmadıqda üz, əllər və açıq qalmış dəri sahələri nəm salfetlərlə silinməlidir.
CDC-nin məlumatına görə, çirklənmiş üst geyimin çıxarılması radioaktiv materialın 90 faizədək hissəsinin bədəndən uzaqlaşdırılmasına kömək edə bilər.
Ən azı 24 saat sığınacaqda qalmaq tövsiyə olunur
İran mediasında yayılan təlimatda vətəndaşlara qablaşdırılmış qida məhsullarından və butulka suyundan istifadə etmək, ən azı 24 saat təhlükəsiz sığınacaqda qalmağa hazırlaşmaq məsləhət görülüb.
Bununla belə, 24 saatın tamam olması ərazinin avtomatik təhlükəsiz hesab edilməsi demək deyil. İnsanlar sığınacağı yalnız rəsmi qurumların göstərişlərinə uyğun tərk etməlidirlər.
Yanğın, uçqun və ya binanın çökməsi təhlükəsi yarandıqda isə daha təhlükəsiz sığınacağa keçmək tövsiyə olunur.
Niyə məhz indi?
“Moneycontrol” nəşrinin məlumatına görə, video İranın İsfahan vilayətinin fövqəladə xidmətləri tərəfindən hazırlanıb və ölkədə keçirilən ənənəvi Mülki Müdafiə Həftəsi çərçivəsində yayımlanıb.
Təlimat ABŞ-nin İrana mümkün hərbi zərbəsi barədə müxtəlif iddiaların gündəmdə olduğu vaxta təsadüf edir.
Bununla belə, İran hakimiyyəti təlimatın yayımlanmasını konkret və yaxınlaşan nüvə hücumu təhlükəsi ilə rəsmi şəkildə əlaqələndirməyib.
Sosial şəbəkələrdə İran dövlət televiziyasına aid olduğu iddia edilən bəzi videoların mənşəyi də mübahisəlidir. Fakt yoxlamalarından birində geniş yayılan görüntülərdən birinin rəsmi televiziya yayımından deyil, daha əvvəl paylaşılmış süni intellektlə hazırlanmış videodan götürüldüyü müəyyən edilib.
