Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) növbəti Baş katibi vəzifəsi uğrunda mübarizədə Kosta-Rikanın sabiq vitse-prezidenti Rebeka Qrinspan ön sıralarda yer alır. BMT Təhlükəsizlik Şurasında keçirilən qeyri-rəsmi səsvermələr onun namizədlər arasında əhəmiyyətli dəstəyə malik olduğunu göstərsə də, beş daimi üzv arasında yekdil razılıq hələ əldə edilməyib.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters” agentliyinin oktyabrın 7-də yaydığı məlumata əsasən, Qrinspan BMT Təhlükəsizlik Şurasında keçirilən beşinci qeyri-rəsmi səsvermədə digər namizədləri qabaqlayıb. Bununla belə, əvvəlki səsvermə ilə müqayisədə onun dəstəyində müəyyən azalma qeydə alınıb.
O, 2021-ci ildən BMT-nin Ticarət və İnkişaf üzrə Konfransına (UNCTAD) rəhbərlik edib. 3 mart 2026-cı ildə Kosta-Rika onun BMT Baş katibi vəzifəsinə namizədliyini rəsmən irəli sürüb.
Ən mühüm maneə Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri arasında razılığın olmamasıdır.
“Associated Press” agentliyinin oktyabrın 23-də yaydığı məlumata görə, son qeyri-rəsmi səsvermədə Qrinspan 15 üzvdən 9-nun müsbət rəyini alıb.
Lakin beş daimi üzvdən ikisi onun namizədliyinə mənfi münasibət bildirib. Bu səbəbdən onun Baş katib təyin edilməsi üçün zəruri siyasi razılıq hələ əldə olunmayıb.
Hazırkı mərhələdə Rusiya, Çin, Fransa və Böyük Britaniyanın hamısının Qrinspanı dəstəklədiyi barədə təsdiqlənmiş məlumat yoxdur.
BMT Nizamnaməsinə görə, Baş katib Təhlükəsizlik Şurasının tövsiyəsi əsasında Baş Assambleya tərəfindən təyin olunur. Namizədin Şuradan keçməsi üçün ən azı doqquz müsbət səs və beş daimi üzvdən heç birinin vetosunun olmaması tələb edilir.
Qrinspanın namizədliyi Latın Amerikası ölkələrindən birinin nümayəndəsinin BMT-yə rəhbərlik etməsi və təşkilatın tarixində ilk dəfə qadının Baş katib seçilməsi perspektivi baxımından diqqət çəkir.
Hazırkı Baş katib Antonio Quterreşin səlahiyyət müddəti 31 dekabr 2026-cı ildə başa çatır. Yeni rəhbər 2027-ci il yanvarın 1-dən vəzifəsinin icrasına başlamalıdır.
Qrinspanla yanaşı, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri Rafael Qrossi və Qayananın diplomatı Karolin Rodriqes-Birkett də əsas namizədlər arasında yer alırlar.
Qrinspanın Baş Assambleyada 90-dan çox ölkənin dəstəyini qazandığı barədə yayılan məlumat isə hələlik müstəqil mənbələrdə təsdiqlənməyib. Namizədlərin yekun dəstək səviyyəsi və Baş katibin kim olacağı rəsmi seçim prosesi başa çatdıqdan sonra məlum olacaq.
