Böyük Britaniya işğal olunmuş Fələstin ərazilərindəki İsrail yaşayış məntəqələrində istehsal olunan malların ölkəyə idxalını qadağan edəcəyini və məskunlaşmanın genişləndirilməsinə maliyyə və xidmət dəstəyi göstərən şirkət və şəxslərə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edəcəyini açıqlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, Britaniyanın xarici işlər naziri Ed Miliband sentyabrın 8-də parlamentdə çıxışı zamanı yeni siyasəti rəsmən elan edib. Beləliklə, əvvəlcədən çərşənbə axşamı açıqlanacağı gözlənilən qərar artıq rəsmiləşdirilib. Britaniya hökumətinin açıqlamasına görə, qadağa İsrailin beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilindəki ticarətə deyil, məhz işğal olunmuş ərazilərdəki yaşayış məntəqələrinə yönələcək.
Miliband bildirib ki, Britaniya mağaza və supermarketlərində qanunsuz yaşayış məntəqələrində istehsal olunan məhsulların satılmasının davam etməsini doğru hesab etmir. Yeni sanksiya rejimi tikinti, infrastruktur, maliyyələşdirmə və daşınmaz əmlak xidmətləri vasitəsilə yaşayış məntəqələrinin genişlənməsinə kömək edən konkret şirkət və şəxsləri də hədəfə alacaq. Britaniya həmçinin ölkə daxilində belə yaşayış məntəqələrində daşınmaz əmlakın reklamını qadağan etməyi planlaşdırır.
Qanunvericilik paketinin 6–9 ay ərzində qüvvəyə minməsi nəzərdə tutulur. London daha qısa müddətdə isə fələstinlilərə qarşı zorakılığı dəstəkləyən və ya təşviq edən əlavə radikal məskunlaşanlara sanksiyalar tətbiq etdiyini açıqlayıb. Britaniya bundan sonra işğalın davam etdirilməsinə maddi töhfə verə biləcək silah və digər məhsullar üçün ixrac lisenziyalarının da verilməyəcəyini bildirir.
Qərar təkcə Britaniyanın təşəbbüsü deyil. Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İslandiya, İrlandiya, Norveç, Polşa, Portuqaliya, İspaniya, İsveç və Böyük Britaniyanın xarici işlər nazirləri birgə bəyanatda İsrail yaşayış məntəqələrinin genişlənməsinin iki dövlətli həll perspektivini təhlükə altına aldığını bildiriblər. Britaniya, Fransa və Kanada milli səviyyədə yaşayış məntəqələrindən malların idxalını qadağan etmək üçün tədbirlər görəcəklərini açıqlayıblar. Britaniya Xarici İşlər Nazirliyi bu addımların beynəlxalq hüquq və iki dövlətli həll prinsipləri ilə əsaslandırıldığını bildirib.
London qərarın hüquqi əsaslarından biri kimi 2024-cü ildə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin verdiyi məşvərətçi rəyi göstərir. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi həmin rəydə İsrailin işğal olunmuş Fələstin ərazilərində davam edən mövcudluğunu qanunsuz hesab edib və digər dövlətlərin bu vəziyyəti hüquqi kimi tanımamaq, onun davam etdirilməsinə yardım göstərməmək öhdəliyi daşıdığını bildirib.
Britaniya hökuməti eyni zamanda bu tədbirlərin İsrail dövlətinə qarşı ümumi boykot olmadığını vurğulayır. London İsrailin 1967-ci ildən əvvəlki sərhədləri daxilində qanuni ticarəti davam etdirmək niyyətində olduğunu və genişmiqyaslı BDS kampaniyasını dəstəkləmədiyini bildirib.
Qərar İsrailin sərt reaksiyasına səbəb olub. “Reuters”in məlumatına görə, İsrail Britaniya, Fransa və Kanadanın addımlarına cavab olaraq Britaniyanın Şərqi Qüdsdəki konsulluğunu bağlayacağını açıqlayıb.
