İspaniyanın Salamanka şəhərində Franko diktaturası dövründə masonluğu gözdən salmaq və cəmiyyətə təhlükəli təşkilat kimi təqdim etmək məqsədilə hazırlanmış mason lojası rekonstruksiyası bu gün Tarixi Yaddaş Sənədləri Mərkəzində qorunur.
MSNews.az xəbər verir ki, İspaniya Mədəniyyət Nazirliyinin məlumatına görə, ekspozisiyada istifadə olunan mebel, rəmzlər və digər əşyaların əhəmiyyətli hissəsi İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı ölkənin müxtəlif mason lojalarından Franko qüvvələri tərəfindən müsadirə edilib. Materiallar sonradan Salamankada toplanıb.
Rekonstruksiya real mason lojası deyil və burada heç vaxt mason toplantısı keçirilməyib. 1944-cü ildə Franko administrasiyasının yüksək vəzifəli nümayəndələrindən, sərt antimason mövqeyi ilə tanınan Marselino de Ulibarri xüsusi antimason muzeyi yaratmaq istəyib. Plan üzrə rekonstruksiya həmin muzeyin əsas eksponatına çevrilməli idi.
Lakin muzey heç vaxt ictimaiyyət üçün açılmayıb. Hazırlanmış loja isə onilliklər ərzində bağlı saxlanılıb və yalnız 1999-cu ildə daimi ekspozisiyanın açılmasından sonra ziyarətçilərə nümayiş etdirilməyə başlanıb.
Mərkəzin izahına görə, Franko dövründə hazırlanmış kompozisiyada mason ayinlərinə aid real əşyalarla yanaşı, təşkilatı qorxulu və sirli göstərmək üçün əlavə edilmiş təhrif olunmuş dekorativ elementlər də var. Məsələn, başlıqlı fiqurlar və işıqlanan gözləri olan kəllə mason ritualının həqiqi elementləri deyil. Müxtəlif mərasimlərə aid əşyalar da bilərəkdən bir məkanda qarışıq şəkildə yerləşdirilib.
Franko rejimi masonluğu ideoloji düşmənlərindən biri hesab edirdi. 1940-cı ildə qəbul edilmiş “Masonluğun və kommunizmin repressiyası haqqında” qanun əsasında xüsusi tribunal yaradılmış, minlərlə insan masonluqla əlaqəsinə görə təqib və mühakimə olunmuşdu. Tarixi Yaddaş Sənədləri Mərkəzi bu ekspozisiyanı hazırda Franko dövrünün antimason təbliğatını və repressiyalarını göstərən tarixi sənəd kimi təqdim edir. )
