Keçmiş britaniyalı diplomat və kəşfiyyat əməkdaşı Alister Kruk Ukraynadakı müharibənin nəticəsindən asılı olmayaraq, NATO-nun əvvəlki formasını qoruya bilməyəcəyini iddia edib.
MSNews.az xəbər verir ki, Kruk bu fikirləri istefada olan amerikalı polkovnik-leytenant Daniel Devisin “Daniel Davis Deep Dive” proqramına müsahibəsində səsləndirib. Proqramın buraxılışı “NATO Ukraynanın məğlubiyyəti ilə dağılacaq” başlığı ilə yayımlanıb.
Aparıcı müharibənin Rusiyanın gələcəkdə Kiyevi ələ keçirməsi və ya başqa ssenari ilə yekunlaşacağı halda NATO-nun taleyinin necə olacağını soruşub. Kruk cavabında alyansın müharibədən əvvəlki vəziyyətinə qayıtmayacağını söyləyib.
“Mənim fikrimcə, o, artıq parçalanıb və bu parçalanma yalnız dərinləşəcək”, – Kruk bildirib. Onun fikrincə, alyansın birliyi əsasən NATO rəhbərliyinin və Brüsseldəki siyasi dairələrin mövcud strukturu qorumaq istəyindən qaynaqlanır.
Kruk NATO-nun Soyuq müharibədən və beynəlxalq terrorizmlə mübarizə mərhələsindən sonra yeni fəaliyyət məqsədinə ehtiyac duyduğunu, Ukrayna müharibəsi və Rusiya ilə qarşıdurmanın isə alyansa belə bir əsas verdiyini iddia edib. Bu yanaşma NATO-nun rəsmi mövqeyi deyil, keçmiş diplomatın siyasi qiymətləndirməsidir. NATO öz məqsədini üzv dövlətlərin azadlıq və təhlükəsizliyini siyasi və hərbi vasitələrlə qorumaq kimi müəyyənləşdirir. Alyansın qərarları 32 suveren üzvün konsensusu əsasında qəbul olunur.
Keçmiş diplomat, həmçinin Lissabon müqaviləsinə əsasən Avropa İttifaqının NATO-nun ardınca getməyə “borclu olduğunu” söyləyib. Lakin müqavilənin hüquqi məzmunu bu ifadədən daha mürəkkəbdir. Avropa İttifaqı haqqında müqavilənin 42-ci maddəsi Aİ-nin müdafiə siyasətinin NATO üzvü olan dövlətlərin alyans qarşısındakı öhdəliklərinə uyğun qurulmasını nəzərdə tutur. Sənəddə Aİ-nin bütün siyasi və hərbi qərarlarda NATO-ya tabe olması tələb edilmir.
Avropa İttifaqı Şurasının rəsmi mövqeyinə görə, Aİ və NATO sıx əməkdaşlıq etsə də, hər iki təşkilat öz qərarvermə muxtariyyətini saxlayır. Hazırda Aİ-nin 27 üzvündən 23-ü eyni zamanda NATO-ya daxildir.
Alister Kruk uzun müddət Britaniyanın diplomatik və kəşfiyyat strukturlarında çalışıb. O, hazırda geosiyasi məsləhət xidməti göstərən “Conflicts Forum” təşkilatının təsisçisi və direktorudur. Onun NATO-nun gələcəyi barədə açıqlaması rəsmi məlumat və ya qərar deyil, şəxsi siyasi proqnoz kimi qiymətləndirilməlidir. (Конфликтная платформа)
