İtaliyanın cənubundakı Kampaniya vilayətində uşaqlar arasında artıq çəki və piylənmə səviyyəsi ölkə göstəricisini xeyli üstələyərək 43,2 faizə çatıb.
MSNews.az xəbər verir ki, İtaliya Ali Səhiyyə İnstitutunun “OKkio alla SALUTE” monitorinqinin 2023-cü il nəticələrinə əsasən, Kampaniyada uşaqların 24,6 faizi artıq çəkili, 18,6 faizi isə piylənmədən əziyyət çəkir. Səkkiz yaşlı uşaqlar arasında bu iki göstəricinin cəmi 42,6, doqquz yaşlılarda isə 45 faizə yaxındır. Ölkə üzrə orta göstərici 28,8 faiz təşkil edir.
Problemin miqyası Neapolun Pontiçelli şəhərətrafı ərazisində daha aydın görünür. “BBC” reportajında bu bölgəni dünyada uşaq piylənməsinin ən ağır müşahidə edildiyi ərazilərdən biri kimi təqdim edib. Bununla belə, Pontiçellinin rəsmi olaraq “dünyanın uşaq piylənməsi paytaxtı” elan edildiyini göstərən beynəlxalq statistika yoxdur; bu ifadə yerli həkimlərin və media materiallarının qiymətləndirməsidir.
İtaliyada 2023-cü ildə aparılmış milli monitorinqə görə, səkkiz-doqquz yaşlı uşaqların 19 faizi artıq çəkili, 9,8 faizi isə piylənmədən əziyyət çəkir. Ağır piylənmə göstəricisi 2,6 faizdir. Bu rəqəmlər ölkə üzrə problemin ciddi olduğunu göstərsə də, ən yüksək göstəricilər əsasən cənub vilayətlərində qeydə alınır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2022–2024-cü illəri əhatə edən Avropa monitorinqində yeddi-doqquz yaşlı uşaqların orta hesabla 25 faizində artıq çəki və ya piylənmə, 11 faizində isə piylənmə müəyyən edilib. İtaliya, xüsusilə ölkənin cənubu, uşaqlar arasında yüksək çəki göstəricilərinin müşahidə olunduğu Avropa əraziləri sırasında yer alır.
Cənubi Kaliforniya Universitetinin Uzunömürlülük İnstitutunun direktoru Valter Lonqo müasir qidalanma vərdişlərini “beş P” ifadəsi ilə təsvir edib: pitsa, pasta, kartof, zülal məhsulları və italyanca çörək mənasını verən pane. Bu ifadə elmi diaqnoz deyil, mütəxəssisin nişastalı və yüksək kalorili məhsulların həddindən artıq istehlakını izah etmək üçün istifadə etdiyi ümumiləşdirmədir. “La Repubblica” Lonqonun ənənəvi Aralıq dənizi pəhrizinə italiyalıların yalnız kiçik hissəsinin əməl etdiyini söylədiyini yazıb.
Mütəxəssislər problemin təkcə pitsa və ya makaronla izah edilməsinin düzgün olmadığını vurğulayırlar. Əsas risklərə böyük porsiyalar, kartof fri və kolbasa kimi emal olunmuş məhsullarla zəngin yeməklər, şəkərli içkilər, meyvə-tərəvəz istehlakının azalması və fiziki fəallığın aşağı düşməsi daxildir. “ANSA” məsələnin İtaliyada müzakirələrə səbəb olduğunu bildirib.
Kampaniyadakı monitorinq uşaqların ekran qarşısında uzun müddət keçirməsinin də geniş yayıldığını göstərib. Valideynlərin məlumatına görə, uşaqların 60 faizi məktəb günlərində televizor, telefon, planşet və ya videooyun qarşısında gündə iki saatdan çox vaxt keçirir. Həftəsonları isə ən azı beş saat ekran qarşısında qalan uşaqların payı 59,2 faizə çatır.
Araşdırma eyni zamanda artıq çəki göstəricilərinin 2008–2009-cu illərlə müqayisədə müəyyən qədər azaldığını göstərir. Kampaniyada artıq çəkili və piylənmədən əziyyət çəkən uşaqların ümumi payı həmin dövrdə 49 faiz olduğu halda, 2023-cü ildə 43,2 faizə enib. Buna baxmayaraq, göstərici milli orta səviyyədən hələ də xeyli yüksəkdir.
