ABŞ Prezidenti Donald Tramp Nyu-York meri Zohran Mamdaninin İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun mümkün həbsi ilə bağlı açıqlamalarına cavab verərək belə bir ssenariyə imkan verilməyəcəyini bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, Mamdani administrasiyasının Netanyahunun sentyabrda BMT Baş Assambleyasına qatılmaq üçün Nyu-Yorka gələcəyi təqdirdə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin həbs orderinin icrası üçün hüquqi imkanların olub-olmadığını araşdırdığını açıqlamışdı.
Bu barədə “The Washington Post” məlumat yayıb.
Tramp isə Netanyahunun “ABŞ-da həbs olunmayacağını” deyərək İsrail baş nazirini Vaşinqtonun mühüm müttəfiqi kimi müdafiə edib. ABŞ Prezidenti İsrailin İranla qarşıdurmada ölkəsi ilə birlikdə hərəkət etdiyini və federal hökumətin Netanyahunun saxlanılmasına icazə verməyəcəyini vurğulayıb.
Mamdani məsələnin Netanyahuyla bağlı şəxsi münasibətindən deyil, qanunun tətbiqindən ibarət olduğunu bildirib. O, hüquqi qiymətin siyasətçilər deyil, mövcud qanunvericilik və səlahiyyətli qurumlar tərəfindən verilməli olduğunu söyləyib.
Lakin sonradan şəhərin hüquq məsləhətçiləri ilə aparılan müzakirələrdən sonra Mamdani Nyu-York meriyasının BCM orderini icra etmək səlahiyyətinə malik olmadığı nəticəsinə gəldiyini açıqlayıb. O, bununla yanaşı, orderin federal hökumət tərəfindən ciddi qəbul edilməli olduğunu müdafiə edib.
ABŞ Roma Statutuna tərəf deyil və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü hesab olunmur. Hüquq ekspertlərinin fikrincə, ABŞ qanunvericiliyi, federal hakimiyyətin səlahiyyətləri və BMT tədbirlərinə qatılan yüksək vəzifəli xarici rəsmilərin toxunulmazlığı Netanyahunun yerli polis tərəfindən həbsini faktiki olaraq mümkünsüz edir.
BCM 2024-cü ilin noyabrında Netanyahu və İsrailin keçmiş müdafiə naziri Yoav Qallant barəsində Qəzza müharibəsi ilə əlaqədar ehtimal olunan hərbi cinayətlər və insanlıq əleyhinə cinayətlər üzrə həbs orderləri verib. İsrail ittihamları rədd edir, məhkəmənin yurisdiksiyasını tanımır və orderi siyasi qərar adlandırır.
Netanyahunun mümkün həbsi ətrafındakı mübahisə ABŞ-da hüquqi məsələ ilə yanaşı daxili siyasi qarşıdurmaya da çevrilib. Trampın İsrail liderini açıq şəkildə müdafiə etməsi respublikaçıların İsrailə dəstək siyasətinə uyğundur. Mamdaninin mövqeyi isə Demokratlar Partiyasının İsrailin Qəzzadakı siyasətini sərt tənqid edən proqressiv qanadının yanaşmasını əks etdirir.
Bununla belə, Netanyahunun həbsinə dair müzakirələrin siyasi çəkisi yüksək olsa da, mövcud hüquqi çərçivədə Nyu-York merinin belə bir qərarı müstəqil şəkildə icra etmək imkanı yoxdur.
