MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters” məlumatı Kremlə yaxın üç anonim mənbəyə əsasən yayıb. Mənbələrdən biri Putinin güzəştə əsaslanan atəşkəs təklifini irəli sürən müşavirləri sərt şəkildə rədd etdiyini bildirib. Agentliyin məlumatına görə, Rusiya lideri Ukraynanın nəzarətində qalan Donbas ərazilərinin ələ keçirilməsini əsas məqsəd hesab edir.
Bununla belə, xəbəri “Kreml Putinin ətrafının müharibənin dayandırılmasını tələb etdiyini açıqlayıb” formasında təqdim etmək düzgün deyil. Kreml belə rəsmi bəyanat verməyib və atəşkəsi təklif etdiyi deyilən müşavirlərin adları açıqlanmayıb.
Zelenskinin “yarısı müharibəni dayandırmaq istəyir” iddiası
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski iyunun 9-da “The Guardian”a müsahibəsində Putinin ətrafında fərqli mövqelərin olduğunu söyləmişdi.
Zelenskinin iddiasına görə, Rusiya liderinin yaxın çevrəsinin təxminən yarısı müharibənin davam etdirilməsini, digər yarısı isə dayandırılmasını istəyir. O, xüsusilə bizneslə əlaqəli şəxslərin müharibənin Rusiya iqtisadiyyatına vurduğu zərəri anladıqlarını bildirmişdi.
Lakin “yarısı” ifadəsi Zelenskinin siyasi qiymətləndirməsidir. Ukrayna Prezidenti bu nisbəti təsdiqləyən sənəd, kəşfiyyat hesabatı və ya konkret adlar təqdim etməyib.
Abramoviç Kiyevə mesaj aparıb
Zelenski rusiyalı milyarder Roman Abramoviçin may ayında gizli şəkildə Kiyevə səfər etdiyini də təsdiqləyib. Görüş zamanı Ukrayna Prezidenti Donbasdan imtina etməyəcəyini Abramoviçə çatdırdığını bildirib.
“Reuters” də Abramoviçin Moskva ilə Kiyev arasında diplomatik mesajın çatdırılmasında iştirak etdiyini yazıb. Bununla belə, onun daimi və rəsmi vasitəçi statusuna malik olduğu təsdiqlənmir.
Kremlin rəsmi mövqeyi fərqlidir
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov “Reuters”in sorğusuna cavabında Rusiyanın münaqişənin sülh yolu ilə həllinə hazır olduğunu, eyni zamanda hərbi əməliyyatları davam etdirmək imkanına malik olduğunu bildirib.
Peskov daha sonra Ukraynanın Rusiya ərazisinə zərbələrinin sülh danışıqlarını yaxınlaşdırmadığını, əksinə, müharibəni uzada və Moskvanın daha geniş “bufer zona” yaratmasına səbəb ola biləcəyini söyləyib.
Beləliklə, Kremlin açıq mövqeyi müharibənin dərhal dayandırılmasını tələb etmək deyil. “Reuters”in anonim mənbələri isə Rusiya rəhbərliyi daxilində ən azı atəşkəs variantının müzakirə edildiyini göstərir.
İqtisadi təzyiq artır
Rusiya iqtisadiyyatında müharibənin yaratdığı təzyiqin gücləndiyinə dair göstəricilər mövcuddur. Hökumət 2026-cı il üçün iqtisadi artım proqnozunu 1,3 faizdən 0,4 faizə endirib. İlin ilk rübündə iqtisadiyyatın təxminən 0,3 faiz kiçildiyi bildirilmişdi.
Federal büdcənin ilk beş ay üzrə kəsiri ümumi daxili məhsulun 2,6 faizinə çataraq bütün il üçün nəzərdə tutulan 1,6 faizlik hədəfi keçib. Rusiya parlamenti hökumətə xərcləri və borclanmanı büdcəyə açıq dəyişiklik etmədən artırmaq imkanı verib.
Avropa dövlətlərindən birinin kəşfiyyat hesabatında müdafiə müəssisələrinə və digər sahələrə verilmiş subsidiyalı kreditlərin Rusiya banklarının risklərini artırdığı irəli sürülüb. Rusiya Mərkəzi Bankı isə böyük bank böhranı təhlükəsinin kritik səviyyədə olması ilə razılaşmayıb.
Ancaq bu iqtisadi göstəricilərin Putinə təqdim edilən məxfi hesabatların birbaşa olaraq atəşkəs təklifinə səbəb olduğunu “Reuters” təsdiqləməyib.
Nəticə
Putinin bəzi müşavirlərinin mövcud cəbhə xətti üzrə atəşkəs təklif etməsi barədə məlumat “Reuters”in Kremlə yaxın anonim mənbələrinə əsaslanır.
Zelenskinin Putinin ətrafının yarısının müharibəni dayandırmaq istədiyi barədə sözləri isə ayrıca siyasi iddiadır. “Reuters”in materialı müəyyən fikir ayrılıqlarının mövcudluğunu göstərsə də, Zelenskinin irəli sürdüyü “yarıbayarı” nisbəti təsdiqləmir.
Buna görə “Kreml müharibənin dayandırılmasının tələb edildiyini bəyan edib” başlığı yanlışdır. Kreml belə açıqlama verməyib və Putinin hazırda atəşkəsə razılaşmağa hazır olduğuna dair göstərici yoxdur.
