MSNews.az xəbər verir ki, Zelenski “X” platformasındakı paylaşımında Ukrayna və ABŞ komandalarının razılaşmanın praktiki icrası üzərində işlədiyini bildirib. Ukrayna lideri bunu uzunmüddətli danışıqlardan sonra əldə edilmiş “tarixi siyasi razılaşma” adlandırıb.
Razılaşma iyulun 8-də Ankarada keçirilən NATO sammiti çərçivəsində Zelenski ilə Tramp arasında baş tutan görüşdən sonra açıqlanıb. Ukrayna Prezidentinin rəsmi saytı həmin görüşdə Ukraynanın hava hücumundan müdafiəsinin gücləndirilməsinə xüsusi diqqət ayrıldığını bildirib.
“Reuters” Zelenskiyə istinadən razılaşmanın hazırda siyasi səviyyədə olduğunu yazıb. Ukrayna və ABŞ-nin müdafiə, diplomatik və texniki komandaları lisenziyaların əhatə dairəsini, istehsalın yerləşdirilməsini və tələb olunan komponentlərin tədarükünü razılaşdırmalıdırlar. Buna görə açıqlama hələ yekun kommersiya müqaviləsi və ya dərhal başlayacaq istehsal xətti demək deyil.
Donald Tramp NATO sammitində ABŞ-nin Ukraynaya “Patriot” istehsal etmək hüququ verəcəyini bildirmişdi. Lakin lisenziyanın bütöv “Patriot” batareyalarını, raket tutucularını, ayrı-ayrı komponentləri, yoxsa xaricdən gətirilən hissələrin Ukraynada yığılmasını əhatə edəcəyi açıqlanmayıb.
“Associated Press” qeyd edir ki, tam “Patriot” sistemi buraxıcı qurğular, radarlar, komanda məntəqələri və yüksək texnologiyalı raketlərdən ibarətdir. Mütəxəssislərin fikrincə, hətta lisenziya rəsmiləşdirilsə belə, istehsal müəssisələrinin qurulması, personalın hazırlanması və təchizat zəncirinin yaradılması uzun müddət tələb edə bilər. Buna görə təşəbbüs Ukraynanın mövcud raket çatışmazlığının dərhal həlli deyil, uzunmüddətli müdafiə sənayesi layihəsi kimi qiymətləndirilir.
Zelenski bildirib ki, Ukraynanın hava müdafiəsi yalnız bir sistemdən asılı qalmamalıdır. Onun sözlərinə görə, “Patriot”larla yanaşı, Avropanın “SAMP/T”, “IRIS-T” və “NASAMS” sistemlərinin istehsalını sürətləndirməsi, həmçinin “FREYJA” raket əleyhinə müdafiə layihəsini inkişaf etdirməsi vacibdir.
Ukrayna Prezidentinin rəsmi saytı bildirir ki, “FREYJA” proqramının ilk təqdimatı iyulun 13-də Parisdə keçirilib. Danimarka, Fransa, Almaniya, İtaliya, Niderland, Norveç, İspaniya, İsveç, Ukrayna və Böyük Britaniya inteqrasiya olunmuş raket əleyhinə müdafiə koalisiyasının yaradılmasına başlayıblar. Zelenski sistemin ilkin fəaliyyət mərhələsinə 12 ay ərzində çatacağına ümid etdiyini deyib.
Ukrayna liderinin sözlərinə görə, müxtəlif hava və raket əleyhinə müdafiə sistemlərinin birləşdirilməsi Avropanın ballistik hücumlara qarşı dayanıqlığını artıracaq və qitənin təhlükəsizliyini ayrı-ayrı istehsalçılardan asılılıqdan qoruyacaq.
