ABŞ-ın iri neft şirkətlərinin rəhbərləri qlobal yanacaq bazarının aylardır xəbərdarlıq etdikləri böhran mərhələsinə daxil olduğunu bildirirlər. Dünyada kommersiya yanacaq ehtiyatlarının altı aydan çoxdur azalması, strateji ehtiyatlardan istifadə imkanlarının məhdudlaşması və Yaxın Şərqdə təchizatın pozulması bazardakı gərginliyi artırıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “The Wall Street Journal” neft sənayesi rəhbərlərinə istinadən uzunmüddətli təchizat problemlərinin artıq “böyük yanacaq böhranı” səviyyəsinə çatdığı barədə yazıb. Nəşrin məlumatına görə, dünya üzrə kommersiya yanacaq ehtiyatları altı aydan çoxdur azalır, strateji xam neft ehtiyatlarından isə əvvəlki miqyasda istifadə etmək imkanları xeyli zəifləyib.
Mövcud vəziyyətin əsas səbəblərindən biri Hörmüz boğazından neft daşımalarının ciddi şəkildə məhdudlaşmasıdır. Bundan əlavə, Səudiyyə Ərəbistanının Hörmüzdən yan keçməyə imkan verən Şərq-Qərb neft kəmərində baş verən fasilələr bazarda əlavə təzyiq yaradıb. Analitiklər həmin hadisənin gündə ən azı 2,5 milyon barel neftin bazara çıxışını çətinləşdirdiyini qiymətləndirirlər.
“Chevron”un baş icraçı direktoru Mayk Uirt bazarı əvvəlki aylarda qiymət və təchizat şoklarından qoruyan mexanizmlərin böyük hissəsinin artıq tükəndiyi barədə xəbərdarlıq edib. “The Wall Street Journal” vəziyyətin yaxın zamanda ciddi şəkildə yaxşılaşacağına dair aydın əlamətlərin olmadığını qeyd edir.
ABŞ-da yanacaq qiymətlərində artım xüsusilə dizel bazarında hiss olunur. ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının sentyabrın 14-nə olan rəsmi həftəlik məlumatına görə, ölkə üzrə dizelin orta pərakəndə qiyməti bir qallon üçün 6,285 dollara çatıb. Bu göstərici əvvəlki həftədə 5,967 dollar idi və mövcud rəsmi statistikada rekord səviyyədir.
Neft qiymətləri də yüksək olaraq qalır. “Reuters”-in sentyabrın 16-na olan məlumatına görə, Brent markalı neftin qiyməti təxminən 105,12 dollar, ABŞ-ın WTI markalı nefti isə 101,72 dollar səviyyəsində olub. Bir gün əvvəl hər iki göstərici daha yüksək səviyyəyə qalxmışdı.
Agentlik qeyd edir ki, hazırda qlobal bazarda ən ciddi problem məhz dizel təchizatıdır. Yaxın Şərqdən yanacaq tədarükünün azalması, Rusiyadakı neft emalı zavodlarına hücumlar və Moskvanın yanacaq ixracına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər dizel bazarını daha da sıxlaşdırıb.
