Yeni araşdırmalar ata olmağın kişilərin beyin sağlamlığı və koqnitiv göstəriciləri ilə müsbət əlaqəli ola biləcəyini göstərir.
MSNews.az-ın “The New York Times”a istinadən məlumatına görə, Cənubi Kaliforniya Universitetinin psixologiya professoru Derbi Saksbi atalıq və kişi beyni ilə bağlı bir neçə elmi araşdırmanın nəticələrini təhlil edib. Materialda qeyd olunur ki, uşaq sahibi olan kişilər bəzi yaddaş və reaksiya testlərində uşaq sahibi olmayan həmyaşıdları ilə müqayisədə daha yaxşı nəticələr göstərə bilirlər.
Bu nəticələrdən biri “Scientific Reports” jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsaslanır. Tədqiqatçılar Böyük Britaniyanın “UK Biobank” məlumat bazasında 303 mindən çox iştirakçının göstəricilərini, həmçinin 13 mindən çox şəxsin beyin görüntülərini təhlil ediblər. Araşdırmada həm qadınlarda, həm də kişilərdə uşaq sahibi olmağın daha sürətli reaksiya və vizual yaddaş testlərində daha az səhvlə əlaqəli olduğu bildirilib.
Tədqiqatın nəticələrinə görə, iki uşaq atası olan kişilərin beyin yaşı uşaq sahibi olmayan kişilərlə müqayisədə orta hesabla 0,6 il, üç uşaq atası olan kişilərdə isə 0,7 il daha gənc qiymətləndirilib. “The New York Times” bu göstəricini həftədə təxminən 2,5 saat müntəzəm fiziki məşqlə əlaqələndirilən beyin sağlamlığı faydası ilə müqayisə edir.
Alimlər bu əlaqəni uşaq böyütməyin beyin üçün daimi məşq rolunu oynaması ilə izah edirlər. Valideynlik gündəlik planlaşdırma, diqqət, yaddaş, emosional nəzarət, empatiya və problem həll etmə bacarıqlarını aktiv saxlayır. Uşaqlarla ünsiyyət və onların ehtiyaclarına cavab vermək beynin sosial və koqnitiv sistemlərini davamlı şəkildə işləməyə məcbur edir.
Bununla belə, araşdırma müəllifləri nəticələrin səbəb-nəticə əlaqəsi kimi təqdim edilməməli olduğunu vurğulayırlar. Yəni uşaq sahibi olmaq avtomatik olaraq beyni “cavanlaşdırır” demək deyil. Bu göstəricilərə həyat tərzi, sosial aktivlik, ailə münasibətləri, gəlir səviyyəsi, stress, yuxu rejimi və sağlamlıq vərdişləri də təsir göstərə bilər.
Derbi Saksbinin atalıqla bağlı tədqiqatları da göstərir ki, kişi beyni ata olduqdan sonra dəyişə bilər. “USC Dornsife” yazır ki, Saksbinin araşdırmalarında yeni ata olan kişilərin beynində empatiya və sosial anlayışla əlaqəli sahələrdə dəyişikliklər müşahidə olunub.