Vaşinqtonda İsrail və Livan arasında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların növbəti mərhələsi başlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “Al Arabiya”nın məlumatına görə, İsrail və Livan nümayəndələri çərşənbə axşamı Vaşinqtonda yeni raund danışıqlara başlayıblar. Görüş ABŞ Prezidenti Donald Trampın tərəflərin daha əvvəl razılaşdırılmış atəşkəs şərtlərinə əməl etməsinə nail olmaq cəhdləri fonunda keçirilir.
“Al Hadath” mənbələrə istinadən bildirir ki, bu, İsrail və Livan arasında sayca dördüncü məsləhətləşmə raundudur. Məlumata görə, son hərbi eskalasiya iyunun 2-nə planlaşdırılan görüşün keçirilməsini təhlükə altına salsa da, Vaşinqton danışıqlar prosesinin çökməməsi üçün diplomatik səyləri artırıb.
Danışıqların əsas mövzusu Livan-İsrail sərhədində təhlükəsizlik mexanizmləri, qarşılıqlı hücumların dayandırılması və Hizbullahla bağlı hərbi risklərin azaldılmasıdır. Mənbələrə görə, indiyədək proses ilkin təmaslar mərhələsindən konkret təhlükəsizlik razılaşmalarının müzakirəsinə keçib. Bununla belə, hazırkı raunddan sonra İsrail və Livan arasında yekun sazişin əldə olunacağı gözlənilmir.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio daha əvvəl Livan Prezidenti Cozef Aun və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə danışaraq gərginliyin mərhələli şəkildə azaldılması üçün yeni plan təklif edib. Təklifə əsasən, ilkin mərhələdə Hizbullah İsrailə hücumları dayandırmalı, İsrail isə Beyrutun cənub ətraflarına zərbələrdən çəkinməlidir.
Livanın Vaşinqtondakı səfirliyi də Hizbullahın ABŞ-ın qarşılıqlı hücumların dayandırılması təklifini qəbul etdiyini açıqlayıb. Bu razılaşma bütün Livan ərazisini əhatə etməli və İsrailin Beyrutun cənub ətraflarına zərbə endirməməsi müqabilində Hizbullahın İsrailə hücumları dayandırmasını nəzərdə tutur.
Bununla belə, atəşkəsin icrası hələ də kövrək olaraq qalır. “Reuters”in məlumatına görə, Trampın deeskalasiya açıqlamasından sonra da İsrail Livanın cənubundakı bir sıra yaşayış məntəqələrinə zərbələri davam etdirib. Agentlik bildirir ki, elan olunan qismən atəşkəs İsrailin Beyrut və onun cənub ətraflarına zərbələrdən çəkinməsini, Hizbullahın isə İsrailə hücumları dayandırmasını nəzərdə tuturdu.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp daha əvvəl Netanyahu ilə telefon danışığı apardığını və İsrailin Beyruta doğru hərəkət edən qüvvələri geri çəkdiyini bildirmişdi. Tramp həmçinin vasitəçilər üzərindən Hizbullahla əlaqə saxladığını və qruplaşmanın İsrailə atəşi dayandırmağa razı olduğunu iddia edib.
İsrail tərəfi isə mövqeyinin dəyişmədiyini bildirir. Netanyahu Trampın açıqlamasından sonra da Hizbullahın hücumları davam etdirəcəyi halda İsrailin Beyrutdakı hədəfləri vura biləcəyini deyib. İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz isə ABŞ-ın xahişi ilə Beyruta zərbələrdən çəkinildiyini, lakin yeni hücumların cavabsız qalmayacağını bildirib.
Danışıqlar İranla bağlı diplomatik prosesə də təsir edir. “Reuters”in məlumatına görə, İran mediası Vaşinqtonla mümkün razılaşma üzrə mesaj mübadiləsinin bir neçə gündür dayanmasını Livanda İsrail əməliyyatlarının davam etməsi ilə əlaqələndirib. Tramp isə bu iddianı təkzib edərək ABŞ-İran danışıqlarının fasiləsiz davam etdiyini bildirib.
Bu baxımdan Vaşinqtondakı dördüncü raund yalnız Livan və İsrail arasındakı sərhəd təhlükəsizliyi məsələsi deyil, həm də daha geniş regional diplomatik tarazlığın sınağı kimi qiymətləndirilir. ABŞ tərəfi üçün əsas məqsəd Livan cəbhəsində eskalasiyanın qarşısını almaq, İranla danışıqların tam dağılmasına yol verməmək və İsrail-Hizbullah qarşıdurmasını nəzarət altında saxlamaqdır.
Hazırda danışıqların konkret nəticələri açıqlanmayıb. Mənbələr bildirirlər ki, bu raund daha çox tərəflərin deeskalasiyaya nə dərəcədə hazır olduğunu yoxlayan “sınaq mərhələsi” xarakteri daşıyır. Yekun sazişin əldə olunması üçün isə həm təhlükəsizlik zəmanətləri, həm Hizbullahın fəaliyyəti, həm də İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatlarının miqyası ilə bağlı daha geniş razılaşma tələb olunacaq.
