Rusiya qoşunlarının Ukrayna zərbə dronlarına qarşı logistika texnikalarını qara-ağ “zebra” naxışlı kamuflyajla rəngləməyə başladığı bildirilir.
MSNews.az xəbər verir ki, “The War Zone” açıq mənbələrdə yayılan görüntülərə istinadən yazır ki, Rusiya hərbi yük maşınlarında kontrastlı qara-ağ zolaqlardan ibarət qeyri-adi kamuflyaj sxemi tətbiq olunur. Bu naxışların Ukraynanın süni intellekt və maşın görməsi ilə işləyən dronlarının hədəfi avtomatik tanımasını çətinləşdirmək üçün istifadə edildiyi ehtimal olunur.
“Defence Express”in məlumatına görə, belə rənglənmiş KamAZ tipli maşınlar mayın sonlarında görüntülənib. Nəşr bunu Rusiya qüvvələrinin Ukrayna dronlarının maşın görməsi alqoritmlərinə qarşı Birinci Dünya müharibəsi dövründən qalma “dazzle camouflage” metodunu yenidən sınaqdan keçirməsi kimi qiymətləndirib.
Bu kamuflyaj klassik mənada texnikanı gizlətməyə hesablanmayıb. Əksinə, böyük kontrastlı zolaqlar hədəfin konturunu, ölçüsünü və formasını vizual olaraq “sındırmağa” çalışır. Məqsəd dronun kamera sistemi və neyron şəbəkəsinin maşını yük avtomobili kimi dəqiq tanımasını ləngitmək və ya səhv interpretasiya yaratmaqdır.
“Business Standard” yazır ki, son görüntülərdə Ural və KamAZ yük maşınlarının gövdəsi, təkərləri və bəzi digər hissələri qara-ağ zolaqlarla örtülüb. Nəşrin qiymətləndirməsinə görə, bu üsul Ukraynanın getdikcə daha çox istifadə etdiyi süni intellekt dəstəkli hədəf tanıma sistemlərinə qarşı ucuz müdafiə cəhdi kimi görünür.
“Dazzle” kamuflyajı ilk dəfə Birinci Dünya müharibəsi zamanı hərbi gəmilərdə geniş tətbiq olunub. “Imperial War Museums” bu metodun məqsədinin gəmiləri tam gizlətmək deyil, düşmənin onların istiqamətini, məsafəsini və hərəkət trayektoriyasını düzgün qiymətləndirməsini çətinləşdirmək olduğunu qeyd edir.
Lakin müasir döyüş meydanında bu metodun effektivliyi mübahisəlidir. Birinci Dünya müharibəsi dövründə “dazzle” əsasən insan müşahidəçiləri və optik nişangahları çaşdırmağa hesablanmışdı. Ukrayna dronları isə təkcə adi optik görüntüdən yox, termal kameralar, əvvəlcədən öyrədilmiş hədəf tanıma modelləri, operator nəzarəti və real vaxtda düzəliş imkanlarından da istifadə edə bilir.
“United24 Media” qeyd edir ki, bu cür kamuflyaj müəyyən hallarda maşın görməsi sistemini qısa müddətə çaşdıra bilər, lakin hədəf tanıma modelləri yeni nümunələrlə yeniləndikdən sonra təsiri azalacaq. Nəşrin fikrincə, müasir neyron şəbəkələr belə dəyişikliklərə uyğunlaşdırıla bilir.
Ukraynanın dron müharibəsində üstünlüyü Rusiya logistikasına ciddi təzyiq yaradır. “Reuters”in məlumatına görə, Ukrayna bölmələri son aylarda cəbhə xəttindən 30-180 kilometr dərinlikdə yerləşən Rusiya hərbi hədəflərinə zərbələri artırıb. Bu hücumlar sursat anbarları, hava hücumundan müdafiə vasitələri, bazalar və logistika marşrutlarını hədəfə alır.
Məhz, bu fon Rusiya qüvvələrini dronlardan qorunmaq üçün fərqli üsullar axtarmağa vadar edir. Daha əvvəl zirehli texnikalar üzərində metal torlar, “manqal” konstruksiyalar, elektron mübarizə vasitələri və maketlərdən istifadə olunurdu. “Zebra-kamuflyaj” isə həmin adaptasiya yarışının optik və alqoritmik mərhələsi kimi görünür.
Bununla belə, ekspertlər bildirirlər ki, təkcə rəngləmə texnikanı Ukrayna dronlarından qorumaq üçün yetərli deyil. Dron operatoru hədəfi özü təsdiqləyə, termal görüntüdən istifadə edə və ya süni intellekt modelini yeni kamuflyaj nümunələri ilə yenidən öyrədə bilər. Bu səbəbdən “dazzle” kamuflyaj daha çox müvəqqəti, ucuz və psixoloji təsirli tədbir kimi qiymətləndirilir.
Hazırda belə maşınların nə qədər geniş tətbiq olunduğu və real döyüş şəraitində nə dərəcədə nəticə verdiyi barədə rəsmi təsdiqlənmiş məlumat yoxdur. Mövcud görüntülər Rusiyanın Ukrayna dronlarına qarşı texnoloji mübarizədə köhnə vizual hiylələri yeni süni intellekt dövrünə uyğunlaşdırmağa çalışdığını göstərir.
