Rohincə qurbanları BMT-nin ali məhkəməsinin Myanmanı soyqırımda günahkar biləcəyini gözləyir

Rohincə müsəlmanları 2017-ci ildə Myanmada həyata keçirilən hərbi əməliyyatlara görə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin ölkəni soyqırımda təqsirli biləcəyini gözləyir. Qambiyanın qaldırdığı iş üzrə qərarın bir neçə ay ərzində açıqlanması gözlənilir.

77

2017-ci ildə Myanmada ordu tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlardan sağ çıxan Rohincə müsəlmanları, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının ali məhkəməsi olan Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Myanmanı onlara qarşı soyqırım törətməkdə günahkar biləcəyinə ümid etdiklərini bildiriblər.

“Reuters”-ə danışan zərərçəkənlərin sözlərinə görə, Haaqada keçirilən və üç həftə davam edən dinləmələrdən sonra məhkəmənin qərarını 3–6 ay ərzində açıqlaması gözlənilir. Sözügedən məhkəmə prosesi Qambiya tərəfindən qaldırılıb və Myanmanın Rohincə azlığına qarşı soyqırım törətdiyi iddia olunur.

Bu işin nəticəsinin təkcə Myanma ilə məhdudlaşmayacağı, eyni zamanda Cənubi Afrikanın İsrailə qarşı Qəzzadakı müharibə ilə bağlı açdığı soyqırım iddiasına da presedent təsiri göstərə biləcəyi qeyd olunur.

Qambiyanı təmsil edən hüquqşünaslar məhkəməyə təqdim etdikləri yekun çıxışlarında bildiriblər ki, Myanmanın davranışlarından çıxarıla biləcək yeganə məntiqli nəticə Rohincə xalqını bir qrup olaraq məhv etmək niyyətinin mövcud olmasıdır.

Myanma isə soyqırım ittihamlarını rədd edərək, 2017-ci ildə həyata keçirilən əməliyyatın terrorla mübarizə məqsədi daşıdığını iddia edir. Həmin əməliyyat nəticəsində ən azı 730 min Rohincə öz evlərini tərk edərək qonşu Banqladeşə sığınmağa məcbur olub.

Kütləvi zorakılıqdan sağ çıxanların toplantısı çərçivəsində danışan 52 yaşlı Rohincə qaçqını Yusif Əli bildirib ki, Myanma ordusu tərəfindən işgəncələrə məruz qalıb və məhkəmənin soyqırımın baş verdiyini tanıyacağına inanır:

“Dünya illərdir bizim əzablarımızı görür — necə deportasiya edildiyimizi, evlərimizin yandırıldığını və öldürüldüyümüzü.”

BMT-nin faktaraşdırıcı missiyası da 2017-ci il əməliyyatlarının “soyqırım xarakterli əməllər” ehtiva etdiyini, hadisələr zamanı kütləvi qətllər, zorlamalar və yaşayış məntəqələrinin yandırılması faktlarının qeydə alındığını açıqlayıb.

Myanmanı təmsil edən hüquqşünaslar isə həmin missiyanın qərəzli olduğunu və nəticələrinin soyqırım hökmü üçün yetərli sübut standartına cavab vermədiyini iddia ediblər.

Qambiyanın ədliyyə naziri Davda Callou məhkəmədən Myanmanın arqumentlərini rədd etməyi xahiş edərək bildirib ki, soyqırımın tanınması ölkədəki “cəzasızlıq və vəhşilik dövrünü qırmağa” kömək edə bilər.