100 yaşa qədər yaşayan insanların övladlarında ümumi ölüm, ürək-damar xəstəlikləri və hipertoniya riskinin daha aşağı olduğu müəyyən edilib.
MS-News.az xəbər verir ki, bu nəticə avqustun 26-da “JAMA Network Open” jurnalında dərc olunan və uzunömürlü insanların övladlarının sağlamlığını müqayisəli şəkildə qiymətləndirən geniş araşdırmada ortaya qoyulub.
Tədqiqatın nəticələrinə görə, ən azı bir valideyni 100 yaşa çatan iştirakçılarda ümumi ölüm riski valideynləri daha qısa ömür sürən insanlarla müqayisədə təxminən 42 faiz aşağı olub. Ürək-damar xəstəlikləri riski təxminən 33 faiz, hipertoniya riski isə 32 faiz aşağı qeydə alınıb.
Tədqiqatçılar yaş, cins, siqaret istifadəsi, bədən kütlə indeksi, fiziki aktivlik və digər həyat tərzi amillərini statistik modellərdə nəzərə aldıqdan sonra da bu fərqlərin böyük hissəsinin qorunduğunu bildiriblər. Bu nəticə uzunömürlülüklə bağlı üstünlüklərin yalnız həyat tərzi ilə izah olunmadığını, irsi və bioloji amillərin də mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.
Bununla belə, araşdırma genetik səbəb-nəticəni birbaşa sübut etmir. Valideynlərin uzunömürlü olması ilə övladların sağlamlığı arasında əlaqə müşahidə edilib, lakin ailə mühiti, qidalanma vərdişləri, sosial-iqtisadi vəziyyət və nəsillər boyu paylaşılmış digər faktorların təsirini tam ayırmaq mümkün deyil.
Tədqiqatda bütün xəstəliklər üzrə eyni qoruyucu təsir müşahidə edilməyib. Uzunömürlü insanların övladlarında insult və xərçəng riskinin statistik olaraq nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı olmadığı müəyyən edilib. Bu isə uzunömürlülüyün bütün xəstəliklərə qarşı universal bioloji qorunma yaratmadığını göstərir.
Araşdırmanın əsas nəticəsi budur ki, 100 yaş və daha artıq yaşa çatan insanların övladları yalnız daha uzun yaşamaya deyil, bəzi yaşa bağlı xəstəliklərin daha gec ortaya çıxmasına da meylli ola bilərlər. Alimlər bu qrupun öyrənilməsinin sağlam qocalmanın genetik və molekulyar mexanizmlərini anlamağa kömək edə biləcəyini düşünürlər.
