Qadınlarda cinsi istəyin azalması ilə bağlı müzakirələr yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu problem kişilərdə erektil disfunksiyadan fərqli olaraq daha mürəkkəbdir və təkcə fiziki deyil, hormonal, psixoloji, münasibət və ümumi sağlamlıq faktorlarından asılı olur. Bu səbəbdən “qadın viaqrası” anlayışı populyar olsa da, qadınlar üçün mövcud preparatlar kişi viaqrası ilə eyni mexanizmlə işləmir.
Hazırda ABŞ-da qadınlarda hipoaktiv cinsi istək pozuntusunun müalicəsi üçün təsdiqlənmiş iki əsas preparat var. Bunlardan biri “Addyi” ticarət adı ilə satılan “flibanserin”dir. ABŞ Qida və Dərman Administrasiyasının məlumatına görə, bu dərman aşağı cinsi istək səbəbindən ciddi narahatlıq yaşayan qadınlarda istifadə olunur və birbaşa cinsi orqana deyil, beyindəki neyrotransmitterlərə təsir edir. FDA-nın 2025-ci il etiket məlumatına əsasən, flibanserin hazırda 65 yaşdan aşağı qadınlar üçün təsdiqlənib.
İkinci təsdiqlənmiş preparat isə “Vyleesi” adı ilə tanınan “bremelanotid” inyeksiyasıdır. FDA sənədlərinə görə, bu dərman premenopauzal qadınlarda qazanılmış və ümumiləşmiş hipoaktiv cinsi istək pozuntusu üçün nəzərdə tutulub. Preparat münasibətdən əvvəl dəri altına vurulur və kişilərdəki sildenafil tipli preparatlardan fərqli olaraq cinsi performansı deyil, istək pozuntusunu hədəfləyir.
Bu preparatların açıq şəkildə hər aptekdə satılmamasının əsas səbəbi təhlükəsizlik və düzgün diaqnoz məsələsidir. Flibanserinin etiketində yuxululuq, başgicəllənmə, aşağı təzyiq və dərman qarşılıqlı təsirləri ilə bağlı xəbərdarlıqlar yer alır. Bremelanotid üçün isə ürəkbulanma, qan təzyiqinin yüksəlməsi və ürək ritmində dəyişiklik kimi risklər qeyd olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, qadınlarda aşağı libido çox vaxt münasibət problemi, depressiya, hormonal dəyişiklik, başqa xəstəlik və ya qəbul edilən dərmanlarla bağlı ola bilər. Buna görə müalicə həkim nəzarəti olmadan düzgün seçilməyə bilər.
Beynəlxalq Qadın Cinsi Sağlamlığı Cəmiyyəti (ISSWSH) xüsusilə internetdə reseptsiz satılan “libido artırıcı” əlavələrə qarşı ehtiyatlı olmağa çağırır. Təşkilat bildirir ki, qadınlarda aşağı libido problemi özbaşına, qeyri-rəsmi əlavələrlə müalicə edilməməlidir, çünki bu məhsulların bir çoxunun effektivliyi və təhlükəsizliyi sübut olunmayıb.
Beləliklə, qadınlar üçün cinsi istəyi artırmağa yönəlmiş rəsmi preparatlar mövcuddur, lakin onlar “kişi viaqrasının qadın versiyası” deyil. Bu dərmanlar yalnız konkret diaqnoz qoyulduqda, həkim nəzarəti ilə istifadə olunur və hər cinsi istəksizlik halına uyğun sayılmır.
