MSNews.az xəbər verir ki, anonim şəkildə çıxış edən iddiaçılar iyulun 13-də ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Oklend şəhərində federal məhkəməyə ərizə təqdim ediblər. Onlar may ayında iş yerlərinin iyulun 22-dən etibarən ləğv ediləcəyi barədə bildiriş aldıqlarını bildirirlər.
“Reuters” agentliyinin məlumatına görə, işçilər məhkəmədən ixtisarların müvəqqəti dayandırılmasını istəyirlər. Əsas əmək mübahisələrinin şirkətin qaydalarına uyğun olaraq fərdi arbitrajda araşdırılması planlaşdırılsa da, iddiaçılar məhkəmədən işdən çıxarılmalar baş tutmazdan əvvəl qoruyucu qərar tələb edirlər.
Süni intellekt necə istifadə olunub?
71 səhifəlik iddia ərizəsində bildirilir ki, “Meta” ixtisar siyahısını yalnız işçilərin fəaliyyətini bilən rəhbərlərin qiymətləndirmələri əsasında hazırlamayıb. İddiaya görə, şirkət əməkdaşları sıralamaq və qiymətləndirmək üçün bir neçə daxili süni intellekt və monitorinq sistemindən istifadə edib.
İddiada adı çəkilən vasitələr arasında bunlar göstərilir:
- “Metamate” adlı daxili böyük dil modeli;
- əməkdaşların yazışma və sənədləri əsasında öyrədilən “ikinci beyin” agentləri;
- süni intellekt tokenlərindən istifadəni ölçən panellər;
- məhsuldarlıq və fəaliyyət göstəriciləri;
- klaviatura, ekran, elektron poçt və brauzer fəaliyyətindən əldə olunduğu iddia edilən məlumatlar.
İddiaçılar bildirirlər ki, sistemlər tibbi, valideynlik və digər qanunla qorunan məzuniyyət müddətlərini nəzərə almayıb. Nəticədə işdə olmayan şəxslərin fəaliyyət və süni intellektdən istifadə göstəriciləri daha aşağı görünüb və onlar ixtisar siyahısına daha çox daxil ediliblər. Bu, hələ məhkəmədə sübuta yetirilməmiş iddiadır.
İşçilər hansı qanunların pozulduğunu iddia edirlər?
İddiaçılar “Meta”nın əlilliyi olan, hamilə və ya qanunla qorunan məzuniyyətdən istifadə edən əməkdaşlara qarşı ayrı-seçkiliyi qadağan edən federal və ştat qanunlarını pozduğunu bildirirlər.
Məhkəmə müraciətində Əlilliyi olan amerikalılar haqqında Qanun, Ailə və tibbi məzuniyyət haqqında Qanun, Hamiləlik ayrı-seçkiliyi haqqında Qanun və müxtəlif ştatların məzuniyyət qanunlarına istinad olunur. İşçilər, həmçinin, süni intellekt sistemlərinin mümkün ayrı-seçkilik təsirlərinə görə lazımi şəkildə sınaqdan keçirilmədiyini iddia edirlər.
İddiaçılar Kaliforniya, Florida, İllinoys, Nyu-York, Pensilvaniya və Vaşinqton ştatları, eləcə də Kolumbiya dairəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışıblar. Onların hamısı son iki il ərzində qorunan məzuniyyət götürdüyünü, belə məzuniyyət tələb etdiyini və ya bunun üçün razılıq aldığını bildirir.
Meta ittihamları rədd edir
Meta məhkəmə iddialarının əsassız olduğunu bəyan edib.
“İşçi qüvvəsinin idarə olunması və təşkilati qərarlar süni intellekt tərəfindən deyil, insanlar tərəfindən qəbul edilib və edilir”, – şirkətin sözçüsü bildirib.
Şirkət ilin əvvəlində qlobal işçi qüvvəsinin təxminən 10 faizini — 8 minə yaxın əməkdaşı ixtisar edib. Bu dəyişikliklər “Meta”nın süni intellekt layihələrinə sərmayələrini artırdığı və daxili iş proseslərində süni intellekt agentlərindən daha geniş istifadəyə keçdiyi dövrə təsadüf edir.
“Courthouse News Service” yazır ki, işə ABŞ federal hakimi Uilyam Orrik baxacaq. Məhkəmə hələ iddiaların doğru olub-olmadığı barədə qərar verməyib.
“Reuters” bu işi ABŞ-nin böyük şirkətlərindən birinin ixtisar qərarlarında süni intellektdən istifadə etməsinə qarşı qaldırılan ilk belə məhkəmə işlərindən biri kimi qiymətləndirir. Məhkəmənin gələcək qərarı süni intellekt əsaslı əməkdaş qiymətləndirmələrinin və avtomatlaşdırılmış işçi seçiminin hüquqi sərhədləri üçün mühüm presedent yarada bilər.
