Litva Seyminin üzvü və müxalif mühafizəkarların liderlərindən Laurinas Kasçyunas rus dilində tədris aparılan məktəb və uşaq bağçalarının mərhələli şəkildə dövlət dili olan litva dilinə keçirilməsini nəzərdə tutan qanun dəyişiklikləri təklif edib.
MSNews.az xəbər verir ki, Litva Seyminin rəsmi məlumatına əsasən, Kasçyunas sentyabrın 9-da təhsil qanunvericiliyinə dəyişiklikləri təqdim edib. Təklifin məqsədi milli azlıqların təhsil müəssisələrində litva dilində tədrisin mərhələli şəkildə genişləndirilməsidir.
Plana əsasən, 2028-ci il sentyabrın 1-dən hazırda rus dilində fəaliyyət göstərən məktəbəqədər və məktəbə hazırlıq müəssisələrində ana dili dərsləri istisna olmaqla tədrisin litva dilində aparılması nəzərdə tutulur. Kasçyunas bunu uşaqların dövlət dilini erkən yaşdan daha yaxşı mənimsəməsi ilə əsaslandırıb.
“LRT” bu barədə məlumat yayıb.
Həmin tarixdən yuxarı siniflərdə tarix, coğrafiya, vətəndaşlıq, iqtisadiyyat, sahibkarlıq və fəlsəfə kimi ictimai elmlərin litva dilində tədrisi təklif olunur. Seymin rəsmi açıqlamasında da ilk mərhələdə ictimai elmlərin dövlət dilində keçirilməsinin nəzərdə tutulduğu bildirilir.
Növbəti mərhələdə isə 2030-cu il sentyabrın 1-dən ana dili və ədəbiyyatı istisna olmaqla bütün fənlərin litva dilində tədrisi nəzərdə tutulur.
“2030-cu ildən yalnız dövlət dilində tədrisə keçərdik, ana dili dərsləri istisna olmaqla. Latviya və Estoniyanın etdiyini biz də etmiş olarıq”, — Kasçyunas bildirib.
Kasçyunasın təklifinə əsasən, polyak dilində fəaliyyət göstərən məktəblər dəyişikliklərdən istisna olunmalıdır. Siyasətçi bunu Litva ilə Polşa arasında milli azlıqların təhsilinə dair beynəlxalq öhdəliklərin mövcudluğu və polyak dilinin Avropa İttifaqının rəsmi dillərindən biri olması ilə izah edib.
Hazırda Litva qanunvericiliyi milli azlıqların məktəblərində tədrisin həmin azlığın dili və litva dili əsasında ikidilli formada aparılmasına imkan verir. Mövcud “Təhsil haqqında” qanunda milli azlıq məktəblərində litva dilinin də tədris proqramının məcburi hissəsi olduğu göstərilir.
Təklif ölkə daxilində müzakirələrə səbəb olub. Vilnüs rayonunun meri Robert Duchneviç dəyişiklikləri “məcburi” yanaşma kimi tənqid edib və polyak məktəblərinin niyə istisna edilməsinə dair sual qaldırıb. Kasçyunas isə əsas məqsədin milli azlıqlara mənsub şagirdlərin dövlət dilini daha yaxşı bilməsi və Litva cəmiyyətinə inteqrasiyasının gücləndirilməsi olduğunu bildirir.
