Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov NATO-nun Arktikada artan hərbi fəallığının Rusiya ilə silahlı qarşıdurmaya gətirib çıxara biləcək insidentlərin riskini yüksəltdiyini bildirib.
MS-News.az xəbər verir ki, Lavrov bu mövqeyi avqustun 31-də dərc olunan “Arktikada beynəlxalq əməkdaşlıq: çağırışlar və imkanlar” adlı məqaləsində ifadə edib.
Lavrov NATO-nun 2026-cı ilin fevralında başladığı “Arctic Sentry” missiyasını, irimiqyaslı təlimləri və Rusiyanın şimal sərhədləri yaxınlığında hərbi infrastrukturu genişləndirməsini Moskvanın təhlükəsizliyinə “birbaşa təhdid” adlandırıb. Onun sözlərinə görə, belə fəaliyyət “potensial olaraq fəlakətli nəticələrə” səbəb ola biləcək silahlı qarşıdurmanı təhrik edən insidentlər riskini artırır.
NATO isə “Arctic Sentry”ni hücum əməliyyatı deyil, çəkindirmə və müdafiə tədbiri kimi təqdim edir. Alyansın rəsmi məlumatında missiyanın Arktika və Uzaq Şimalda üzv ölkələrin fəaliyyətlərini əlaqələndirmək, regionun müdafiəsini gücləndirmək və dəniz kommunikasiyalarını qorumaq məqsədi daşıdığı bildirilir. NATO Rusiyanın regiondakı hərbi fəallığının artmasını və Çinin Arktikaya marağını da bu addımların səbəbləri sırasında göstərir. Hazırda səkkiz Arktika dövlətindən yeddisi NATO üzvüdür; alyansa daxil olmayan yeganə dövlət Rusiyadır.
Lavrov Arktika Şurasının fəaliyyətinə də toxunaraq Moskvanın digər iştirakçıların “dürüst işləyəcəyi” və bütün tərəflərin qanuni maraqlarının nəzərə alınacağı halda qurumun tamhüquqlu işinin bərpasına hazır olduğunu bildirib. Bununla belə, o, NATO ölkələrinin Arktika məsələlərini Rusiyasız müzakirə etməyə davam edəcəyi ssenariyə də Moskvanın hazır olduğunu vurğulayıb. Arktika Şurasının rəsmi məlumatına görə, 2022-ci ilin martında dayandırılmış işlərin bir hissəsi 2024-cü ildən virtual formatda tədricən bərpa edilib, lakin yüksək diplomatik səviyyədə fəaliyyət tam əvvəlki vəziyyətinə qayıtmayıb.
Rusiya XİN rəhbəri Moskvanın Arktikada Çin və Hindistanla əməkdaşlığı xüsusilə genişləndirdiyini, Braziliya, İran, İndoneziya və digər BRICS ölkələri ilə də yeni layihələr üçün imkan gördüyünü yazıb. O, Rusiyanı “aparıcı Arktika dövləti” adlandıraraq ölkəsinin regiondakı iqtisadi, nəqliyyat və təhlükəsizlik maraqlarını müdafiə etməyə davam edəcəyini bildirib. Rusiya həqiqətən də Arktikada ən uzun sahil xəttinə və regiondakı ən geniş hərbi infrastruktura malik dövlət olaraq qalır.
Lavrov həmçinin Moskvanın Arktikada iqtisadi və digər fəaliyyətlərin tənzimlənməsi üçün yeni beynəlxalq hüquqi mexanizmlərin yaradılmasına ehtiyac görmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, mövcud hüquqi çərçivə, o cümlədən BMT-nin Dəniz Hüququ Konvensiyası regiondakı fəaliyyət üçün kifayətdir. Rusiya tərəfi 2008-ci il İlulissat Bəyannaməsinə də istinad edir.
Nazir məqalənin sonunda Qərbin sanksiya və təzyiq siyasətinə də toxunub. Lavrov “Rusiya ilə sanksiya və təhdid dili ilə danışmağın perspektivsiz olduğunu” bildirib və “dost olmayan” addımlara, o cümlədən asimmetrik cavablar veriləcəyini qeyd edib. O, Moskvanın dialoqa üstünlük verdiyini, lakin zərurət yaranarsa milli maraqlarını “əlində olan bütün vasitələrlə” müdafiə edəcəyini yazıb. Bu ifadələr Rusiyanın rəsmi siyasi mövqeyidir.
