ABŞ Prezidenti Donald Trampın yaxın siyasi müttəfiqlərindən sayılan ultrasağ fəal Laura Lumer Kiyevə səfər edərək Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşüb və müharibə ilə bağlı əvvəlki mövqeyinin yanlış olduğunu açıqlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, Lumer iyulun 23-də Zelenski ilə Kiyevdə müsahibə aparıb. Görüş onun “Lumer Unleashed” proqramı üçün lentə alınıb. “Associated Press” bildirir ki, səfərin kim tərəfindən təşkil edildiyi əvvəlcə məlum olmayıb, Ukrayna Prezident Ofisi isə Lumerin ölkəyə gəlməsini sosial şəbəkələrdən öyrəndiyini açıqlayıb.
Lumer bundan əvvəl ABŞ-nin Ukraynaya hərbi yardımına qarşı çıxır, Rusiyanın işğalının miqyasını kiçildir və Kreml təbliğatında istifadə olunan fikirləri təkrarlayırdı. O, Ukraynanı dəqiq olaraq “nasist dövləti” deyil, “nasist tərəfdarları ilə dolu ölkə” adlandırmış, Zelenskini isə “əsl nasist” kimi təqdim etmişdi. Bu ifadələr “Associated Press” və “The Wall Street Journal” tərəfindən sənədləşdirilib.
Kiyevə səfərindən sonra Lumer Rusiya mənbələrinin təsirinə düşdüyünü və Ukrayna haqqında bir sıra həqiqətə uyğun olmayan məlumatlara inandığını etiraf edib. O, Zelenskiyə müsahibəsində Rusiya təbliğatı tərəfindən aldadıldığını söyləyərək əvvəlki açıqlamalarına görə səhv etdiyini bildirib. “The Washington Post” fəalın bu mövqe dəyişikliyini Kiyevdə keçirdiyi günlər və hava həyəcanı zamanı yaşadıqları ilə izah etdiyini yazıb.
Lumer daha sonra ABŞ-nin Ukraynaya dəstək göstərməsinin ölkəsinin milli maraqlarına uyğun olduğunu, Kiyevə əlavə “Patriot” raketlərinin verilməli olduğunu və Rusiya iqtisadiyyatına qarşı təzyiqin gücləndirilməsini müdafiə edib. O, Ukraynanı ABŞ üçün “mühüm müttəfiq” adlandırıb və gələcək danışıqların yalnız Moskvada deyil, Kiyevdə də aparılmasını istəyib.
Səfər zamanı Lumer Kiyev-Peçersk lavrasının zədələnmiş hissələrinə də baş çəkib. Onu Ukrayna xarici işlər nazirinin birinci müavini Sergey Kislitsa müşayiət edib. Lumer lavraya dəymiş ziyana görə Rusiyanı ittiham edərək Moskvanın özünü xristianlığın müdafiəçisi kimi göstərməsini ikiüzlülük adlandırıb. Rusiya isə həmin hücuma görə məsuliyyəti qəbul etməyib.
Zelenski müsahibədə Trampla münasibətlərinin 2025-ci ilin aprelində Vatikanda keçirdikləri qısa söhbətdən sonra əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdığını bildirib. Tramp da Lumerin müsahibəsinin fraqmentini sosial şəbəkədə paylaşaraq onu müsbət qiymətləndirib.
Lumerin Ağ Evdə rəsmi vəzifəsi yoxdur. Bununla belə, o, Trampa birbaşa çıxışı olan və MAGA düşərgəsində geniş auditoriyaya malik təsirli şəxslərdən biri hesab edilir. “Reuters” onun Trampa kadrlar və siyasi qərarlarla bağlı fikirlər çatdırdığını, 2025-ci ildə bəzi Milli Təhlükəsizlik Şurası əməkdaşlarının vəzifədən uzaqlaşdırılmasından əvvəl prezidentlə görüşdüyünü yazıb. Tramp isə Lumerin həmin qərarları müəyyənləşdirdiyini qəbul etməyib.
Bu səbəbdən Lumerin Ukrayna ilə bağlı mövqeyinin dəyişməsi Tramp tərəfdarları arasında Rusiya və Ukraynaya münasibətin mümkün transformasiyasının əlamətlərindən biri kimi qiymətləndirilir. Lakin bunu bütün MAGA hərəkatının Kiyevin tərəfinə keçməsi və ya Ağ Evin siyasətinin məhz Lumerin təsiri ilə dəyişməsi kimi təqdim etmək üçün kifayət qədər sübut yoxdur. Tramp düşərgəsində Ukraynaya yardım məsələsi üzrə ciddi fikir ayrılığı davam edir.
Bununla yanaşı, Vaşinqtonla Kiyev arasında münasibətlərdə yaxınlaşmanın daha geniş əlamətləri görünür. Tramp iyulun 28-də Zelenskini Ağ Evdə qəbul edib. Görüşdə hava hücumundan müdafiə, Ukraynada “Patriot” raketlərinin istehsalı, pilotsuz uçuş aparatları sahəsində əməkdaşlıq və müharibənin dayandırılması imkanları müzakirə olunub. “Reuters” münasibətlərin yaxşılaşmasını Ukraynanın döyüş meydanındakı nəticələri, diplomatik təmaslar və Vaşinqtonun Ukrayna hərbi texnologiyalarına marağı ilə də əlaqələndirir.
Beləliklə, Lumerin Kiyev səfəri MAGA daxilində Rusiya yönümlü ritorikadan diqqətçəkən fərdi uzaqlaşmadır. Ancaq “trampizmin tamamilə Kiyevə yönəlməsi” hələ təsdiqlənmiş siyasi dönüş deyil və ABŞ administrasiyasının gələcək qərarlarından asılı olacaq.
