Hindistanın gündəlik həyatında uzun illərdir mövcud olan “Jugaad” adlı qeyri-rəsmi yaradıcılıq modeli artıq qlobal miqyasda diqqət mərkəzinə çevrilib. Məhdud resurslar şəraitində ən səmərəli və yaradıcı həllərin tapılmasını nəzərdə tutan bu yanaşma indi təkcə Hindistan cəmiyyətinin deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində şirkətlərin və innovasiya mərkəzlərinin də ilham mənbəyinə çevrilir.
Hindistanda infrastruktur çatışmazlığı və gündəlik problemlərlə üzləşən insanlar çox vaxt ən sadə materiallardan belə funksional mexanizmlər yaradırlar. Sökülmüş detalın başqa bir cihaz üçün uyğunlaşdırılması, ucuz materiallarla bahalı məhsulların alternativinin hazırlanması və ya qeyri-ənənəvi vasitələrlə texniki problemlərin həll edilməsi “Jugaad” yanaşmasının əsas nümunələri sayılır.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu metod yalnız texniki improvizasiya deyil, bütöv bir düşüncə tərzidir: “Nə yoxdursa, onun yerinə nəyi istifadə edə bilərik?” sualı artıq Hindistan cəmiyyətində standart yanaşmaya çevrilib.
Maliyyətləri azaltmaq və innovasiyanı sürətləndirmək istəyən çoxsaylı qlobal şirkətlər “Jugaad” prinsipinə xüsusi maraq göstərməyə başlayıblar. Araşdırmalar göstərir ki, məhdud imkanlarla çalışan komanda və layihələr klassik AR-GE strukturlarına nisbətən daha çevik və yaradıcı nəticələr əldə edir.
Bu səbəbdən Silikon Vadisindəki startaplardan Avropanın innovasiya mərkəzlərinə qədər bir çox sahədə “daha azla daha çox yaratmaq” fəlsəfəsi Jugaad modeli əsasında tətbiq olunur.
Hindistanın kənd bölgələrində hazırlanan aşağı maliyyətli su filtrləri, günəş enerjisi ilə işləyən lampalar və təkrar materiallardan istehsal olunan kənd təsərrüfatı cihazları “Jugaad” yanaşmasının uğurlu nəticələri kimi dünyanın müxtəlif ölkələrində nümunə göstərilir.
Bu layihələr çətin iqtisadi şəraitdə yaşayan toplumlara “çözüm tapmaq üçün mütləq böyük resurslara ehtiyac yoxdur” mesajı verir.
“Jugaad” hər nə qədər effektiv və yaradıcı bir model kimi qiymətləndirilsə də, bəzi ekspertlər sürətli və qeyri-rəsmi həllərin uzunmüddətli baxımdan təhlükəsiz və davamlı olmaya biləcəyini vurğulayırlar. Buna baxmayaraq, bu yanaşmanın yayılmasının əsas səbəbi onun hər sahəyə tətbiq oluna bilən geniş düşüncə çərçivəsi yaratmasıdır.
