Alimlərin hazırladığı bioresorbsiya olunan xüsusi gel fəqərəarası disklərin zədələnməsini ləngitmək və bel yırtığı əməliyyatından sonra toxumaların bərpasını dəstəkləmək üçün yeni müalicə üsulu kimi sınaqdan keçirilir.
MSNews.az xəbər verir ki, söhbət hüceyrəsiz və yüksək dərəcədə təmizlənmiş alginatdan hazırlanan UPAL geldən gedir. Material bel fəqərələri arasındakı yırtılmış disk toxumasının bir hissəsi cərrahi yolla çıxarıldıqdan sonra yaranan boşluğa yerləşdirilir. Məqsəd diskin strukturunun daha çox pozulmasının qarşısını almaq və əməliyyatdan sonrakı degenerasiyanı azaltmaqdır. Bu barədə “Nature Communications” jurnalında dərc olunan araşdırmada məlumat verilib.
Heyvanlar üzərində aparılmış əvvəlki tədqiqatlarda gelin iltihabla əlaqəli TNF-α və IL-6 zülallarının səviyyəsini azaltdığı, fəqərəarası disk toxumasının degenerasiyasını ləngitdiyi və ağrı ilə əlaqəli davranışları zəiflətdiyi müəyyən edilib. Təcrübələr siçovul və dovşan modellərində aparılıb.
Bununla belə, sosial şəbəkələrdə yayılan “növbəti mərhələ insanlar üzərində sınaqlardır” məlumatı artıq aktual deyil. Tədqiqatçılar gelin tətbiqini 40 pasiyentin iştirak etdiyi açıq və randomizasiya olunmamış I–II mərhələ klinik sınaqda qiymətləndiriblər. Araşdırmanın nəticələri 8 may 2025-ci ildə dərc olunub.
Tədqiqat müəlliflərinin məlumatına görə, bütün 40 pasiyentdə gelin yerləşdirilməsi texniki cəhətdən mümkün olub və sınaq çərçivəsində təhlükəsizliklə bağlı əsas meyarlar təmin edilib. UPAL gel tətbiq edilən iştirakçıların fiziki göstəricilərində yaxşılaşma müşahidə olunub, MRT müayinələrində isə disk degenerasiyasının yalnız əməliyyat olunan nəzarət qrupu ilə müqayisədə daha az olduğu müəyyən edilib.
Bununla yanaşı, nəticələr gelin bütün bel ağrılarını müalicə etdiyini və ya zədələnmiş diski tam bərpa etdiyini sübut etmir. Sınaq kiçik iştirakçı qrupu ilə aparılıb, randomizə edilməyib və preparat müstəqil inyeksiya kimi deyil, bel yırtığı əməliyyatından sonra tətbiq olunub. Onun uzunmüddətli effektivliyinin təsdiqlənməsi üçün daha geniş və nəzarətli klinik araşdırmalara ehtiyac var.
Hazırda fəqərəarası disklərin bərpası üçün müxtəlif hidrogel texnologiyaları da araşdırılır. ABŞ Veteranlarla İş üzrə Departamentinin “VA Research” platformasının məlumatına görə, hialuron turşusundan hazırlanmış başqa bir inyeksiya geli də heyvan modellərində disk hündürlüyünün itirilməsini ləngidib və struktur bütövlüyünü qoruyub. Lakin bu texnologiyanın da geniş istifadəyə verilməsi üçün əlavə insan sınaqları tələb olunur.
