Çin Şimali Koreya üzərində təsirini yenidən artırır

Çin və Şimali Koreya arasında ticarət və infrastruktur əməkdaşlığı genişlənir. Pekin Pxenyan üzərində təsirini gücləndirməyə çalışır, bu isə ABŞ-ın mümkün danışıqları fonunda baş verir.

61

Çin son illərdə münasibətləri soyuyan Şimali Koreya ilə əlaqələri yenidən gücləndirməyə çalışır. Artan ticarət əlaqələri və sərhəddə qurulan yeni infrastruktur Pekinin Pxenyan üzərində ənənəvi təsirini bərpa etməyə çalışdığını göstərir. Bu proses ABŞ prezidenti Donald Trampın Şimali Koreya lideri ilə danışıqları bərpa etmək istədiyi bir vaxtda baş verir.

Şimali Koreya lideri Kim Çen In sentyabr ayında Pekində keçirilən hərbi paradda iştirak etmək üçün zirehli qatarla Çinə səfər edib. Bu səfər son illər münasibətlərdə yaranmış gərginlikdən sonra iki ölkə arasında yaxınlaşmanın rəmzi kimi qiymətləndirilib. Səfər zamanı Kim iqtisadi komandasını da özü ilə gətirərək ticarət və investisiya məsələlərini müzakirə edib.

Beş həftə sonra isə Çin Baş naziri Li Qianq Pxenyana səfər edib. Çin səfiri iki ölkə arasında münasibətlərin “yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu” bildirib.

Analitiklərin fikrincə, Pekin Şimali Koreyanın son illərdə Rusiyaya yaxınlaşmasından sonra regiondakı təsirini yenidən gücləndirmək istəyir. Şimali Koreya Rusiyaya hərbçi və silah göndərərək Vladimir Putinin Ukraynaya qarşı müharibəsinə dəstək verib və bunun müqabilində yanacaq və ərzaq əldə edib.

Araşdırmalara görə, Çin və Şimali Koreya sərhəddə yeni yollar, liman obyektləri və logistika infrastrukturu tikir. 1350 kilometrlik sərhəd boyunca aparılan işlər iki ölkə arasında ticarət və nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsinə hazırlıq kimi qiymətləndirilir.

Rəsmi statistikaya görə, Çinin Şimali Koreyaya ixracı ötən il 2,3 milyard dollara çataraq son altı ilin ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib. Eyni zamanda, Çin Şimali Koreyadan müxtəlif xammal və əmək tutumlu məhsullar idxal edir. Son illərdə parik, saxta kirpik və saxta saqqal kimi saç məhsulları Çinin bu ölkədən idxalının demək olar yarısını təşkil edir.

Çin həmçinin raket və hərbi sənayedə istifadə olunan volfram və molibden kimi strateji metalları da Şimali Koreyadan alır. Analitiklər hesab edir ki, bu ticarət Pekinə həm ucuz xammal əldə etməyə, həm də Şimali Koreya iqtisadiyyatını özündən asılı vəziyyətdə saxlamağa imkan verir.

Bu yaxınlaşma ABŞ ilə mümkün danışıqlar fonunda da mühüm hesab olunur. Donald Tramp yaxın aylarda Çinə səfər etməyi planlaşdırdığını və Kim Çen In ilə yenidən görüşmək istədiyini bildirib. Lakin Pxenyan ABŞ-ın nüvə proqramından imtina tələblərini qəbul etməyəcəyini açıqlayıb.