İfrat sağçı “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyası Saksoniya-Anhaltda keçirilən əyalət seçkilərində 43,8 faiz səs toplayaraq böyük fərqlə birinci olub və 83 yerlik parlamentdə 39 mandat qazanıb.
MSNews.az xəbər verir ki, Saksoniya-Anhaltın rəsmi seçki nəticələri AfD-nin 576 mindən çox ikinci səs aldığını göstərir. Partiyanın nəticəsi 2021-ci illə müqayisədə 23 faiz bəndi artıb. XDİ isə 17,2 faizlə ikinci yerdə qalıb. AfD təkbaşına hökumət qurmaq üçün lazım olan 42 mandatdan üç mandat geri qalıb.
AfD-nin qələbəsindən sonra hökumətin necə formalaşacağı hələ müəyyənləşməyib. XDİ, SPD, Yaşıllar və Sol Partiya AfD-nin əməkdaşlıq təklifini qəbul etməyib. Bununla belə, 5,3 faiz səs və beş mandat qazanan BSW sentyabrın 10-da AfD ilə enerji, təhsil və “sülh siyasəti” məsələləri üzrə danışıqlara razılıq verib. AfD və BSW birlikdə parlamentdə çoxluğa sahib ola bilər.
Bu barədə “Tagesschau” məlumat yayıb.
Seçkinin nəticələri AfD-nin İslamla bağlı proqramını da yenidən gündəmə gətirib. Partiyanın 2026-cı il Saksoniya-Anhalt hökumət proqramında birbaşa “İslam nə Almaniyaya, nə də Saksoniya-Anhalta aiddir” ifadəsi yer alır. Proqramda azan çağırışına və minarələrə qarşı çıxılır, həmçinin hüquqi baxımdan mümkün olan vasitələrlə İslamın əyalətdəki təsirinin məhdudlaşdırılacağı bildirilir. Bu mövqelər AfD-nin rəsmi seçki proqramında də əksini tapıb.
Partiyanın federal səviyyədəki mövqeyi də oxşardır. AfD-nin 2025-ci il Bundestaq seçki proqramında xarici dövlətlərin Almaniyadakı məscid və İslam təşkilatlarını maliyyələşdirməsinin qanunla qadağan edilməsi, minarə və azan çağırışlarının qarşısının alınması, burqa və niqabın ictimai yerlərdə qadağan edilməsi, dövlət müəssisələri və xüsusilə məktəblərdə hicab qadağasının tətbiqi tələb olunur.
Miqrasiya məsələsində də AfD sərt xətt təklif edir. Saksoniya-Anhalt proqramında ölkəni tərk etmək öhdəliyi olan şəxslərin deportasiyasının sürətləndirilməsi, deportasiya mərkəzlərinin genişləndirilməsi və əyalət səviyyəsində xüsusi deportasiya reyslərinin təşkil olunması nəzərdə tutulur. Partiya həmçinin Ukraynadan gələn qaçqınların sosial təminat statusunun dəyişdirilməsini və onların geri qayıtmasını təşviq edən proqramların hazırlanmasını istəyir.
Bu siyasət miqrant və müsəlman təşkilatlarında narahatlıq yaradıb. “The Guardian” seçkidən əvvəl əyalətdəki miqrant təşkilatlarına insanların Saksoniya-Anhaltı tərk edib-etməmələri barədə müraciətlərin daxil olduğunu yazıb. Nəşrin istinad etdiyi sorğuda miqrasiya keçmişi olan respondentlərin böyük hissəsinin köçməyi düşündüyü bildirilib. Seçkidən sonra “İslamische Gemeinschaft Millî Görüş” isə nəticənin demokratik şəkildə formalaşdığını qəbul etməklə yanaşı, dini azadlıq və azlıqların hüquqlarının səsvermə predmeti ola bilməyəcəyini vurğulayıb.
Münhen imamı Bencamin İdriz ənənəvi siyasi partiyaları da tənqid edib. “Deutschlandfunk” onun fikirlərinə istinadən yazır ki, bir sıra demokratik partiyalar İslam və miqrasiya məsələlərində AfD-yə açıq şəkildə qarşı çıxmaq əvəzinə onun ritorikasının müəyyən hissələrini mənimsəyib və ya seçici reaksiyasından ehtiyat edərək susublar. Müsəlman hüquqşünas və ayrı-seçkilik əleyhinə fəal Asmaa El-İdrissi isə “Bizi özümüzdən başqa heç kim xilas etməyəcək” deyə bildirib.
AfD-nin Rusiya və Ukrayna ilə bağlı xətti də seçkilərin əsas siyasi mövzularından biridir. “Reuters” partiyanı Ukraynaya dəstəyin dayandırılmasını və Moskva ilə münasibətlərin bərpasını müdafiə edən siyasi qüvvə kimi xarakterizə edir. Saksoniya-Anhalt üzrə rəsmi proqramda isə Rusiya sanksiyalarının ləğvi, Moskva ilə iqtisadi əlaqələrin normallaşdırılması və Rusiyadan enerji idxalının bərpası üçün Bundesrat səviyyəsində təşəbbüslərin irəli sürülməsi nəzərdə tutulur.
Saksoniya-Anhaltın Konstitusiyanı Müdafiə İdarəsi əyalətdəki AfD təşkilatını 2023-cü ildən “təsdiqlənmiş sağçı ekstremist fəaliyyət” kimi təsnif edir. 2025-ci il üzrə rəsmi hesabatda da bu qiymətləndirmə qüvvədə saxlanılıb.
