Əsrlərdir, insanların yaddaşında belə hekayələr dolaşır: Pişiklər ölümü yaxınlaşan insanların yanında ya qeyri-adi şəkildə narahat olur, ya da əksinə, onlara sarsılmaz bir sədaqətlə bağlanırlar. Bir çoxları bunu mistik və ya fövqəltəbii bir qabiliyyət kimi qəbul etsə də, müasir elm bu davranışların arxasında son dərəcə maraqlı bioloji bir mexanizmin dayandığını göstərir.
Alimlərin fikrincə, bu fenomenin əsas səbəbi pişiklərin son dərəcə inkişaf etmiş iybilmə duyğusudur. İnsanlarla müqayisədə pişiklərin qoxu sistemi qat-qat həssasdır. Belə ki, insanlarda təxminən 5 milyon qoxu reseptoru olduğu halda, pişiklərdə bu rəqəm 200 milyona yaxınlaşır. Bu da onlara insan orqanizminin şüursuz şəkildə yaydığı kimyəvi siqnalları asanlıqla “oxumağa” imkan verir.
Orqanlar zəiflədikcə bədəndə baş verən biokimyəvi dəyişikliklər müəyyən qoxu fərqləri yaradır. İnsan burnu üçün hiss olunmayan bu dəyişikliklər, pişiklər üçün açıq və aydın siqnallar deməkdir. Nəticədə, heyvanlar tanımadıqları və ya alışılmadıq hesab etdikləri bu vəziyyətə davranışlarını dəyişərək reaksiya verirlər.
Beləliklə, pişiklərin “ölümü əvvəlcədən hiss etməsi” əslində fövqəltəbii bir güc deyil, təbiətin onlara bəxş etdiyi güclü iybilmə qabiliyyətinin nəticəsidir. Bədənin son anlarında verdiyi biokimyəvi ipucları, bu həssas canlılar üçün aydın mesaj rolunu oynayır.
Bu fakt bir daha sübut edir ki, insan və heyvan arasındakı bağ təkcə emosional deyil, eyni zamanda dərin bioloji əsaslara söykənir.
Mənbə:
Dosa, D. M. (2007). A day in the life of Oscar the cat. New England Journal of Medicine, 357(4), 328–329.
