Livanın Baş naziri Nəvaf Salam BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələrinin – UNIFIL-in missiyası başa çatdıqdan sonra ölkənin cənubunda təhlükəsizlik boşluğunun yaranmaması üçün onu əvəz edə biləcək yeni beynəlxalq qüvvə barədə razılığın əldə olunmasına çağırıb.
MSNews.az xəbər verir ki, Salam bunu sentyabrın 25-də BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında çıxışı zamanı bildirib.
Baş nazirin sözlərinə görə, UNIFIL-in çıxarılması yeni beynəlxalq qüvvə barədə razılaşma əldə edilmədən həyata keçirilərsə, Livanın cənubunda “boşluq” yarana bilər. Salam yeni mexanizmin UNIFIL-in hazırda həyata keçirdiyi monitorinq, hesabatvermə və tərəflər arasında əlaqələndirmə funksiyalarını davam etdirməli olduğunu bildirib.
UNIFIL 2026-cı ilin sonunda fəaliyyətini dayandıracaq
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 28 avqust 2025-ci ildə qəbul etdiyi 2790 saylı qətnaməyə əsasən, UNIFIL-in mandatı sonuncu dəfə 31 dekabr 2026-cı ilədək uzadılıb. Həmin tarixdə missiyanın əməliyyat fəaliyyəti dayandırılacaq və qüvvələrin mərhələli çıxarılması başlanacaq. Prosesin bir il ərzində – 31 dekabr 2027-dək tamamlanması nəzərdə tutulur.
Qətnamənin məqsədlərindən biri Livan hökumətinin ölkənin cənubunda təhlükəsizliyin təmin edilməsinə görə yeganə məsul tərəfə çevrilməsidir. BMT Baş katibindən UNIFIL-dən sonrakı dövrdə Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin icrasını dəstəkləmək üçün mümkün variantları hazırlamaq da tələb olunub.
UNIFIL 1978-ci ildən Livanın cənubunda fəaliyyət göstərir. 23 sentyabr 2026-cı il məlumatına görə, missiyanın tərkibində 46 ölkədən 7 565 sülhməramlı xidmət edir.
Missiya İsrail və Livan arasındakı “Mavi xətt” boyunca vəziyyəti izləyir, pozuntular barədə hesabat hazırlayır, tərəflər arasında əlaqəni saxlayır və Livan Silahlı Qüvvələrinin ölkənin cənubunda dövlət hakimiyyətini möhkəmləndirməsinə dəstək verir.
“Silah yalnız dövlətin əlində olmalıdır”
Salam BMT tribunasından çıxışında Livanın bütün ərazisində dövlət hakimiyyətinin bərpa edilməsini hökumətinin əsas məqsədlərindən biri kimi göstərib.
Baş nazir bildirib ki, dövlət hakimiyyətindən üstün hakimiyyət, Livan Silahlı Qüvvələrindən kənarda silah, konstitusion institutlardan kənarda isə müharibə və sülh haqqında qərar olmamalıdır.
Bu mövqe Livan hökumətinin silahlara dövlətin müstəsna nəzarətinin təmin edilməsi siyasətinə uyğundur və ölkədə Hizbullahın silahlı qanadının gələcəyi ilə bağlı davam edən müzakirələrin fonunda xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Salam eyni zamanda İsrail qüvvələrinin Livan ərazisindən tam çıxmasını, ölkənin suverenliyinə hörmət edilməsini və BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin bütün müddəalarının yerinə yetirilməsini tələb edib.
UNIFIL-in öz məlumatına görə, İsrail qüvvələri Livan ərazisində beş mövqeni və iki “bufer zonanı” saxlayır; BMT missiyası bunu 1701 saylı qətnamənin pozulması hesab edir.
