İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi Tehran administrasiyasının ABŞ ilə hərbi əməliyyatların yenidən başlanmasına “tam hazır” olduğunu, lakin diplomatik həll imkanından da imtina etmədiyini bildirib. “Biz yeni təcavüz qarşısında, hətta bu, genişmiqyaslı müharibəyə gətirib çıxarsa belə, mövqeyimizdə dayanacağıq. Eyni zamanda diplomatiyaya hazırıq. Seçim Prezident Trampındır”, – Araqçi deyib.
MSNews.az xəbər verir ki, Araqçi bu barədə “NBC News” telekanalının “Meet the Press” proqramına müsahibəsində danışıb. Açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranın Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı son təklifini açıq şəkildə rədd etməsi və ABŞ zərbələrinin yenidən başlanması ehtimalının müzakirə olunduğu bir vaxtda verilib.
Araqçi əvvəlki danışıqlar proseslərinə toxunaraq ABŞ-ı diplomatik proseslər zamanı hərbi əməliyyatlara başlamaqda ittiham edib. İran XİN rəhbərinin sözlərinə görə, Tehran buna baxmayaraq diplomatiyanı davam etdirməyə çalışır, çünki “sülh üçün heç bir şansı əldən vermək olmaz”. Bu, İran tərəfinin hadisələrə dair mövqeyidir.
Tehran son olaraq Vaşinqtona yeddi günlük plan təqdim edib. Təklifə əsasən, ABŞ müəyyən addımlar atacağı təqdirdə İran altıncı gün Hörmüz boğazını yenidən açmağa, yeddinci gün isə yekun razılaşma üzrə danışıqlara başlamağa hazırdır. Təklif Qətər vasitəsilə ABŞ-a çatdırılıb. Tramp planı qəbul etmədiyini açıqlasa da, Əraqçi rəsmi cavabın vasitəçilər üzərindən Tehrana hələ təqdim edilmədiyini deyib.
İranın tələbləri sırasında xaricdə dondurulmuş vəsaitlərinin azad edilməsi, neft satışına imkan yaradılması və ABŞ-ın əvvəlki razılaşmalardan irəli gələn öhdəlikləri yerinə yetirməsi də var. Əraqçi bunları İranın hüquqları kimi təqdim edib.
60%-lik uran da danışıqlar mövzusu ola bilər
Araqçi İranın uranı 60%-dək zənginləşdirməsini də müdafiə edib. O, bunun dinc məqsədlər, o cümlədən tibbi istifadə üçün həyata keçirildiyini və Tehranın Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsini (NPT) pozmadığını bildirib. İran XİN rəhbərinin sözlərinə görə, ABŞ “xoş niyyət” və sülhə real hazırlıq nümayiş etdirərsə, 60%-dək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatının gələcəyi də danışıqlarda müzakirə edilə bilər.
NPT uranın konkret olaraq 60%-dək zənginləşdirilməsini ayrıca qadağan etmir. Bununla belə, İranın nüvə proqramı və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları uzun müddətdir Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin yoxlamaları və təminat öhdəlikləri ilə bağlı ayrıca mübahisələrin predmetidir. Buna görə Araqçinin “NPT-ni pozmamışıq” bəyanatı İranın mövqeyini ifadə edir.
ABŞ tərəfi də diplomatik kanalın tam bağlanmadığını bildirir. Tramp İranın son təklifini rədd etsə də, sentyabrın 27-də Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilər üzərindən danışıqların davam edə biləcəyini deyib.
