ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla müharibəyə son qoymaq üçün mümkün razılaşmanın əsas şərtləri üzrə irəliləyiş əldə edildiyini bildirərək ölkəsinə qarşı planlaşdırılan yeni zərbələrin dayandırılacağını açıqlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə “Pittsburgh Post-Gazette” ABŞ mediasına istinadən məlumat yayıb. Tramp avqustun 1-də sosial şəbəkədə yazıb ki, Yaxın Şərq ölkələri müharibəni dayandıracaq razılaşmanın əsas parametrlərinin müəyyənləşdirildiyini Vaşinqtona çatdırıblar.
ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, mümkün razılaşma Hörmüz boğazının dərhal və tam şəkildə açılmasını, eləcə də İranın nüvə təhlükəsinə son qoyulmasını nəzərdə tutur. Tramp bu əsasda hücumu ləğv etməyə razılaşdığını, lakin qərarın sürətli razılaşmanın əldə olunmasından asılı olduğunu bildirib.
“Associated Press” qeyd edir ki, tərəflər arasında hələ yekun saziş imzalanmayıb. Regional vasitəçilikdə iştirak edən rəsminin sözlərinə görə, yeni təklif ABŞ və İranın danışıqlar masasına qayıtmasını və əvvəlki razılaşmalara mane olan məsələlərin müzakirəsini davam etdirməsini nəzərdə tutur.
Təklif çərçivəsində İranın Hörmüz boğazını yenidən açması, regiondakı hücumları, o cümlədən İraq ərazisində fəaliyyət göstərən silahlı qrupların Körfəz ölkələri və İordaniyaya zərbələrini dayandırması gözlənilir. Bunun müqabilində ABŞ-nin İrana tətbiq etdiyi dəniz blokadasını dayandırması və ölkənin neft ixracını bərpa etməsinə imkan verməsi nəzərdə tutulur. Bu şərtlər hələ rəsmi və yekun saziş statusu daşımır.
Tramp İsrailin də müharibənin dayandırılması və mümkün atəşkəs razılaşmasının icrasına qoşulacağını bildirib. Lakin İsrail hökuməti ABŞ Prezidentinin son açıqlamasına dərhal açıq münasibət bildirməyib.
Trampın qərarından əvvəl Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi və Baş naziri Məhəmməd bin Salman ABŞ Prezidenti ilə telefon danışığı aparıb. “Associated Press” yazır ki, Ər-Riyad mümkün genişmiqyaslı ABŞ hücumunun İranın Səudiyyə Ərəbistanı və digər Körfəz ölkələrinin enerji infrastrukturuna cavab zərbələri endirməsinə səbəb ola biləcəyindən narahat olub.
“Axios” bildirir ki, Səudiyyə Ərəbistanı ilə yanaşı Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Türkiyə və Pakistan da ABŞ və İranı gərginliyi azaltmağa çağırıb. Vaşinqton daha əvvəl Tehran üzərində təzyiqi artırmaq üçün İranın enerji və digər infrastruktur obyektlərinə yeni hücum imkanını nəzərdən keçirirdi.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi isə ABŞ və İsrailə yeni hərbi əməliyyatlardan çəkinmək barədə xəbərdarlıq edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ və ya İsrailin istənilən hücumu, həmçinin regional ölkələrin belə əməliyyatlara dəstəyi İran Silahlı Qüvvələrinin “qəti və mütənasib” cavabı ilə qarşılaşacaq.
İranın müdafiə naziri də Trampın hücumları dayandırmaq barədə açıqlamasından sonra ölkəsinin təhlükənin aradan qalxdığını hesab etmədiyini və ABŞ-dan gələn konkret təhdidlər fonunda döyüş hazırlığını qoruduğunu bildirib.
ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi 28 fevral 2026-cı ildə başlayıb. Tramp son beş ay ərzində zərbələrin dayandırılması barədə bir neçə dəfə açıqlama versə də, əvvəlki diplomatik təşəbbüslərin pozulmasından sonra döyüşlər yenidən başlayıb. Buna görə son qərarın davamlı atəşkəsə çevrilib-çevrilməyəcəyi danışıqların nəticəsindən asılı olacaq.
