Britaniyalı rejissor Aleks Holderin çəkdiyi sənədli filmin yayımlanmamış kadrları mərhum ABŞ senatoru Lindsi Qremin illərlə İrana qarşı hərbi müdaxiləni təşviq etdiyini və Prezident Donald Trampa bu istiqamətdə təsir göstərməyə çalışdığını ortaya çıxarıb.
MSNews.az xəbər verir ki, kadrları araşdıran “The Wall Street Journal” Qremin İran hakimiyyətinin devrilməsinə nail olmaq üçün Tramp, xarici ölkə rəhbərləri, hərbi komandanlar və keçmiş administrasiya rəsmiləri ilə apardığı qapalı danışıqların lentə alındığını yazıb.
Hazırda “Lindsey’s Game” adlandırılan sənədli film hələ tam yayımlanmayıb. Holder 2023-cü ildən Qremə geniş çıxış əldə edib və onun siyasi səfərləri, görüşləri, telefon danışıqları və şəxsi həyatından yüzlərlə saatlıq görüntü çəkib. Rejissor filmi qarşıdakı aylarda təqdim etməyi planlaşdırır.
Kadrların ən diqqətçəkən hissələrindən biri martın 4-də Qremin Senatdakı ofisində İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə apardığı telefon danışığıdır. Senator Trampı İsrailin Livandakı “Hizbullah”a qarşı əməliyyatlarına qoşulmağa razı salmaq üçün Floridaya getməyi təklif edib.
Netanyahu isə həmin mərhələdə əsas diqqətin İrana yönəldilməli olduğunu söyləyərək ikinci genişmiqyaslı cəbhənin açılmasına qarşı çıxıb. İsrail lideri “Hizbullah”a bütün imkanlardan istifadə ediləcəyi mesajının verilməsinin qruplaşmanı təmkinli davranmağa sövq edən səbəbləri aradan qaldıra biləcəyini bildirib. Qrem onun arqumentini “yaxşı məsləhət” kimi qəbul edib.
Fevralın sonunda ABŞ və İsrailin İran ərazisinə zərbələri başladıqdan sonra çəkilən görüntülərdə Qremin hərbi əməliyyatları böyük coşqu ilə qarşıladığı görünür. O, çəkiliş qrupuna illərlə bunu təşviq etdiklərini söyləyərək nəticədən qürur duyduğunu bildirib.
Qrem Trampın da zərbələrdən məmnun olduğunu iddia edib: “Bu səhər Trampla danışdım, çox həyəcanlı idi. Bunun indiyədək etdiyi ən yaxşı iş olduğunu dedi. O, hər şeyi partlatmağı sevir”. Bu sözlər Qremin Tramp haqqında şəxsi təsviridir; Ağ Ev söhbətin məzmununu ayrıca təsdiqləməyib.
Kadrlar senatorun Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salmanla görüşərək İrana qarşı kampaniyaya regional dəstək toplamağa çalışdığını da göstərir. Qrem İran hakimiyyətinin zəifləməsindən sonra İsraillə Səudiyyə Ərəbistanı arasında münasibətlərin normallaşdırılmasını Yaxın Şərq üçün əsas siyasi nəticə hesab edirdi.
Sənədli filmdə Qremin keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Ceyk Sallivanla danışdığı və Trampın İran üzrə nümayəndələri Cared Kuşnerlə Stiv Uitkoffu maraqlar toqquşmasına görə tənqid etdiyi də bildirilir. Senator danışıqlara dövlət katibi Marko Rubionun rəhbərlik etməsinin daha məqsədəuyğun olduğunu söyləyib.
İyunda çəkilmiş son müsahibələrdən birində Qrem Trampın İranla ilkin razılaşmadan sonra təzyiqi zəiflətdiyini düşünürdü. O, Hörmüz boğazının açılması, İsrailin hərbi imkanlarının genişləndirilməsi və Tehran üzərində təzyiqin davam etdirilməsi üçün yenidən prezidentlə danışmaq niyyətində olduğunu bildirib. “CNN” Qremin bu açıqlamalarının görüntülərini yayımlayıb.
Qremin “Mən hələ ölə bilmərəm” sözləri isə sənədli filmdəki müsahibədən deyil, ölümündən bir neçə saat əvvəl apardığı ayrıca söhbətdən götürülüb. “Axios” yazır ki, özünü pis hiss etdiyini deyən senatora dərhal tibbi yardım almaq tövsiyə olunub. O isə Rusiya sanksiyalarını, İran məsələsini və İsrail–Səudiyyə Ərəbistanı normallaşmasını tamamlamalı olduğunu söyləyərək zarafat edib.
Lindsi Qrem həmin söhbətdən bir neçə saat sonra, iyulun 11-də Vaşinqtondakı evində 71 yaşında vəfat edib. İlkin tibbi nəticəyə əsasən, ölümə ürək-damar xəstəliyi fonunda aortanın yırtılması səbəb olub. “Associated Press” senatorun ölümündən əvvəl NATO sammitindən və Ukraynaya səfərdən qayıtdığını bildirib.
Yayımlanan kadrlar Qremin ABŞ-nin xarici siyasətinə qeyri-rəsmi, lakin əhəmiyyətli təsir imkanına malik olduğunu göstərir. Bununla belə, onun Trampı təkbaşına İranla müharibəyə “sürüklədiyini” söyləmək dəqiq olmaz. Hərbi qərarlar ABŞ administrasiyası tərəfindən verilib, Qrem isə bu qərarların qəbuluna çalışan ən fəal və sərt mövqeli siyasi tərəfdarlardan biri olub.
