Çinin “Moonshot AI” startapı 2,8 trilyon parametrə və 1 milyon tokenlik kontekst pəncərəsinə malik “Kimi K3” süni intellekt modelini təqdim edib.
MSNews.az xəbər verir ki, Pekində yerləşən şirkət “Kimi K3”-ü dünyada 3 trilyon parametr həddinə yaxınlaşan ilk açıq çəkili model kimi təqdim edir. Sistem mürəkkəb düşünmə, uzunmüddətli proqramlaşdırma, vizual tapşırıqlar və bilik işi üçün hazırlanıb. Modelin əsas texniki xüsusiyyətləri “Kimi”nin rəsmi səhifəsində də göstərilib.
“Reuters” yazır ki, “Kimi K3” hazırda ən böyük açıq çəkili süni intellekt sistemlərindən biridir və bir sıra müstəqil sınaqlarda ABŞ şirkətlərinin qabaqcıl modellərinə yaxın nəticələr göstərib. Bununla belə, parametr sayı modelin avtomatik olaraq daha güclü olması demək deyil və müxtəlif testlərin nəticələri bir-birindən fərqlənə bilər.
Proqramlaşdırma sınağında birinci olub
İstifadəçilərin modellərin cavablarını kor şəkildə müqayisə etdiyi “Arena”nın WebDev reytinqində “Kimi K3” veb-interfeyslərin hazırlanması üzrə 1677 bal toplayaraq birinci yerdə qərarlaşıb. Model bu sınaqda “Anthropic”in “Fable 5” sistemi də daxil olmaqla digər rəqibləri qabaqlayıb. Nəticə hələ ilkin status daşıyır və yeni səslər daxil olduqca dəyişə bilər.
“Vals AI” platformasının maliyyə, proqramlaşdırma və təhsil tapşırıqlarını birləşdirən ümumi indeksində isə Kimi K3 74,7 faiz nəticə ilə ikinci olub. Model yalnız “Fable 5″-dən geri qalıb,” GPT-5.6 Sol”-u isə qabaqlayıb. Ayrı-ayrı sınaqlarda nəticələr fərqlidir: məsələn, “SWE-bench Verified” proqramlaşdırma testində “Kimi K3” üçüncü yerdə qərarlaşıb.
“Artificial Analysis” “Kimi K3”-ü öz “Intelligence Index” reytinqində üçüncü yerə qoyub. Platformanın qiymətləndirməsinə görə, sistem “GPT-5.5” və “Claude Opus 4.8” səviyyəsində nəticə göstərsə də, “Fable 5” və “GPT-5.6 Sol”-dan geri qalır. Buna görə Çin modelinin bütün göstəricilər üzrə ABŞ sistemlərini üstələdiyini söyləmək düzgün olmaz.
Daha ucuzdur, amma lokal işlədilməsi asan deyil
“Kimi K3”-ün API qiyməti hər 1 milyon keşlənməmiş giriş tokeni üçün 3 dollar, çıxış tokeni üçün isə 15 dollar müəyyənləşdirilib. Bəzi müqayisələrdə onun istifadəsinin aparıcı ABŞ modellərindən təxminən 40 faiz daha ucuz olduğu bildirilir. Lakin faktiki xərc tapşırığın növündən, yaradılan mətnin həcmindən və keş istifadəsindən asılıdır.
Açıq çəkili model şirkətlərə sistemi öz infrastrukturlarında işlətmək və uyğunlaşdırmaq imkanı verir. Bununla belə, 2,8 trilyon parametrli modelin lokal yerləşdirilməsi çox böyük hesablama gücü tələb edir. “Reuters”in istinad etdiyi qiymətləndirməyə görə, belə sistemi tam həcmdə işlətmək üçün yüz minlərlə dollar dəyərində avadanlıq lazım ola bilər. Buna görə modelin açıq çəkili olması onun hər bir istifadəçi tərəfindən adi kompüterə yüklənə biləcəyi anlamına gəlmir.
Çin rəqiblərinin səhmləri kəskin ucuzlaşıb
“Kimi K3”-ün təqdimatından sonra Honqkonq birjasında Çin süni intellekt şirkətləri “Zhipu AI” və “MiniMax”ın səhmləri müvafiq olaraq 27,7 və 16,5 faiz geriləyib. Bazar iştirakçıları yeni modelin rəqib şirkətlərin qiymət siyasətinə və gələcək gəlirlərinə təzyiq göstərə biləcəyini düşünürlər.
ABŞ texnologiya səhmlərində də eniş qeydə alınıb və bəzi analitiklər “Kimi K3”-ün təqdimatını satış dalğasının katalizatorlarından biri adlandırıblar. Bununla belə, “Nasdaq”dakı geriləməni yalnız Çin modelinin təqdimatı ilə əlaqələndirmək olmaz: bazara faiz gözləntiləri, sektor rotasiyası və məlumat mərkəzlərinə ayrılan böyük sərmayələrlə bağlı narahatlıqlar da təsir göstərib.
Vaşinqtonda yeni mübahisə yaradıb
“Kimi K3”-ün nəticələri ABŞ-da süni intellektin tənzimlənməsi ilə bağlı müzakirələri yenidən gücləndirib. Ağ Evin texnologiya üzrə müşaviri Devid Saks sərt qaydaların ABŞ şirkətlərini ləngidərək Çin laboratoriyalarına üstünlük verə biləcəyini bildirib. Digər tərəfdən, təhlükəsizlik mütəxəssisləri güclü açıq çəkili modellərin kiberhücumlar və digər təhlükəli məqsədlər üçün istifadə edilə biləcəyini düşünürlər.
ABŞ hökuməti iyunda milli təhlükəsizlik narahatlıqlarını əsas gətirərək “Anthropic”ə “Fable 5” və “Mythos 5” modellərinə xarici vətəndaşların girişini dayandırmaq barədə göstəriş vermişdi. Məhdudiyyət daha sonra əlavə təhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiqindən sonra yumşaldılıb. Buna görə həmin modellərin hazırda tamamilə qadağan edildiyini söyləmək düzgün deyil.
Çin Prezidenti Si Cinpin isə Şanxayda keçirilən Dünya Süni İntellekt Konfransında bu texnologiyanın inkişafının “bir ölkənin solo çıxışı deyil, beynəlxalq əməkdaşlığın simfoniyası” olmalı olduğunu bildirib. O, süni intellekt texnologiyalarının bir neçə dövlətin inhisarında qalmasına qarşı çıxıb.
“Kimi K3”-ün təqdimatı Çin və ABŞ arasındakı texnoloji fərqin sürətlə azaldığını göstərir. Lakin ayrı-ayrı testlərdə əldə edilən liderlik ABŞ şirkətlərinin ümumi texnoloji üstünlüyünün artıq tam aradan qalxdığını sübut etmir. Modelin real istifadə şəraitində etibarlılığı, təhlükəsizliyi və iqtisadi səmərəliliyi barədə daha uzunmüddətli nəticələrə ehtiyac var.
