Türkiyə Milli Müdafiə Universitetinin rektoru Erhan Afyoncu Avropanın sənaye potensialına baxmayaraq, döyüş qabiliyyəti və hərbi insan resursu baxımından ciddi problemlərlə üzləşdiyini bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, Afyoncu “CNN Türk” kanalında yayımlanan çıxışında Avropanın artıq əvvəlki siyasi və strateji gücünü daşımadığını, daha çox mədəniyyət zonasına çevrildiyini deyib. Onun sözlərinə görə, Avropa ölkələri sənaye dinamizmini və döyüş qabiliyyətini itirir, əhalinin azalması isə bu problemi daha da dərinləşdirir.
“Avropa, xüsusilə Almaniya sənaye nəhəngidir, amma döyüşəcək insanları haradan tapacaqlar?” – deyə Afyoncu qeyd edib.
O, Almaniyanın yeni könüllü hərbi xidmət sistemini nümunə göstərərək proqram çərçivəsində min nəfərin belə cəlb edilə bilmədiyini söyləyib.
Almaniya hökumətinin rəsmi portalı bildirir ki, yeni hərbi xidmət modeli 2026-cı il yanvarın 1-dən qüvvəyə minib. Xidmət könüllü olsa da, 2008-ci ildə və daha sonra doğulan kişilər qeydiyyat anketini doldurmalı və tibbi qiymətləndirmədən keçməlidirlər. Almaniya 2030-cu illərin ortalarınadək aktiv hərbçilərin sayını 260 minə, ehtiyat qüvvələri isə 200 minə çatdırmağı hədəfləyir.
Almaniya Müdafiə Nazirliyinin açıqladığı rəqəmlərə istinad edən “Brussels Signal” yazır ki, iyunun ortalarınadək təxminən 298 min 200 gəncə anket göndərilib. Seçim və tibbi müayinə mərhələsindən keçənlərdən 530 nəfər 2026-cı ildə xidmət üçün rəsmi öhdəlik götürüb. Bununla belə, bu rəqəm Bundesverə edilən bütün müraciətləri deyil, məhz yeni anket sistemi üzrə rəsmiləşdirilmiş ilkin qəbulları əhatə edir.
Afyoncu Avropada əhali çatışmazlığının miqrasiya hesabına aradan qaldırılmağa çalışıldığını, lakin miqrantların cəmiyyətə inteqrasiyasında problemlərin yarandığını da bildirib. O, Norveçdə məktəbəqədər yaşlı uşaqların 70 faizinin Norveç mənşəli olmadığını iddia edib.
Lakin bu rəqəm Norveç üzrə ümumi göstərici kimi rəsmi mənbələrdə təsdiqini tapmır. Norveç Təhsil Direktorluğunun 2025-ci il məlumatına görə, ölkədə uşaq bağçalarına gedən uşaqların 20 faizi dil və mədəniyyət baxımından azlıq qruplarına daxildir. Ən yüksək göstəricilər iri şəhərlər arasında Lillestremdə 39, Drammendə isə 36 faiz olub. Buna görə 70 faiz rəqəminin bütün Norveçə aid edilməsi rəsmi statistika ilə uyğun gəlmir; göstəricinin konkret bağça və ya əraziyə aid olub-olmadığı isə açıqlanmayıb.
Afyoncu Türkiyənin hərbi təhsil sisteminin müasir müharibələrin tələblərinə uyğunlaşdırıldığını da bildirib. Onun sözlərinə görə, Milli Müdafiə Universitetinin məqsədi hər bir zabit və gizirin tüfəngdən istifadə etdiyi kimi PUA və dronları da idarə etməyi bacararaq məzun olmasıdır.
“Anadolu Agentliyi”nin məlumatına görə, Balıkəsirdə “Baykar”ın dəstəyi ilə PUA laboratoriyası yaradılıb, digər hərbi məktəblərdə də dron təlim mərkəzlərinin açılması planlaşdırılır. Universitetdə PUA-ların idarə edilməsi ilə yanaşı, onların texniki xidməti, təmiri və istehsalı üzrə hazırlıq keçirilir.
Afyoncu dünyada yalnız bir və ya iki ölkənin hərbi akademiyalarında bu səviyyədə PUA təlimi keçirildiyini, Avropanın hərbi və gizir məktəblərində isə oxşar sistemin olmadığını iddia edib. Bu müqayisəni bütün ölkələrin hərbi tədris proqramları üzrə müstəqil şəkildə təsdiqləmək mümkün olmayıb. Bununla belə, “TRT Haber” Türkiyənin hərbi məktəblərində PUA, elektron müharibə və kibertəhlükəsizlik təlimlərinin genişləndirildiyini təsdiqləyir.
