MSNews.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “ACS Omega” elmi jurnalında dərc olunub. Texnologiya gələcəkdə Parkinson xəstəliyi və dopamin səviyyəsinin dəyişməsi ilə əlaqəli digər nevroloji və psixi pozuntuların qeyri-invaziv monitorinqində istifadə edilə bilər.
Poçt markası böyüklüyündə olan sensor nazik plastik təbəqənin müəyyən hissələrinin lazer vasitəsilə elektrik keçirici qrafenə çevrilməsi ilə hazırlanıb. Dopamin qrafen səthi ilə reaksiyaya daxil olduqda cihaz maddənin konsentrasiyasını müəyyən etməyə imkan verən elektrik siqnalı yaradır.
Tədqiqatçılar sensoru laboratoriyada süni insan göz yaşı mayesi üzərində sınaqdan keçiriblər. Cihaz Parkinson xəstələrinin göz yaşında daha əvvəl qeydə alınmış göstəricilərə yaxın dopamin konsentrasiyalarını müəyyən edə bilib və göz yaşının tərkibindəki digər kimyəvi birləşmələrin mövcudluğunda da nəticələrini qoruyub.
Amerika Kimya Cəmiyyəti bildirir ki, dopamin hərəkət, öyrənmə, motivasiya və emosional vəziyyətin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Bu neyromediatorun səviyyəsinin normadan aşağı və ya yüksək olması Parkinson xəstəliyi və şizofreniya da daxil olmaqla müxtəlif pozuntularla əlaqələndirilir.
Mövcud dopamin monitorinqi üsullarında qan və sidik analizlərindən, bəzi hallarda isə implantasiya edilən cihazlardan istifadə olunur. Göz yaşı nümunəsinin ağrısız və sürətli toplanması yeni sensoru daha rahat alternativə çevirə bilər.
Araşdırmanın müəlliflərindən Neftali Lenin Villarreal Karrenyo bildirib ki, komandanın məqsədi ciddi simptomlar meydana çıxmazdan əvvəl nevroloji pozuntuların müəyyənləşdirilməsinə imkan yaradan texnologiyanın əsasını qoymaqdır. Tədqiqatçılar gələcək mərhələdə sensoru real insan göz yaşı nümunələri üzərində sınaqdan keçirməyi planlaşdırırlar.
Bununla belə, cihaz hələ klinik diaqnostika vasitəsi deyil. İndiyədək sınaqlar yalnız süni göz yaşı məhlulunda aparılıb. Sensorun Parkinson və ya başqa xəstəliyi etibarlı şəkildə müəyyən edib-etmədiyini qiymətləndirmək üçün pasiyentlərin iştirakı ilə daha geniş klinik araşdırmalara ehtiyac var.
Alimlər gələcəkdə texnologiyanın sadə göz yaşı nümunəsi vasitəsilə nevroloji biomarkerləri ölçən portativ cihazların hazırlanmasına yol aça biləcəyini düşünürlər.
