ABŞ NATO üçün ayrılan hərbi qüvvə və texnikanın həcmini azaltmağı planlaşdırır.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters”in məlumatına görə, Vaşinqton Avropa müttəfiqləri və Kanadadan NATO müdafiə planlarına daha çox təyyarə, dron və dəniz platforması ayırmağı tələb edir. Bu çağırış ABŞ administrasiyasının NATO böhran planları üçün nəzərdə tutulan Amerika hərbi imkanlarını azaltmaq qərarından sonra səslənib.
Məsələ NATO “Force Model” sisteminə aiddir. Bu model alyansın böhran və ya müharibə vəziyyətində hansı ölkənin hansı qüvvələri qısa müddətdə NATO-nun ixtiyarına verəcəyini müəyyənləşdirir. NATO-nun məlumatına görə, bu mexanizm əvvəlki “NATO Response Force model”i ilə müqayisədə yüksək hazırlıq vəziyyətində olan qüvvələrin sayını xeyli artırıb və alyansın böhranlara daha geniş miqyasda reaksiya verməsini hədəfləyir.
“Welt”in yazdığına görə, ABŞ NATO-ya əvvəlki həcmdə təqdim etməyi planlaşdırmadığı texnika və qüvvələrin siyahısını müttəfiqlərə göndərib. Nəşr bildirir ki, ən ciddi ixtisarlar aviasiya və dəniz qüvvələrinə aid ola bilər.
Məlumata əsasən, ABŞ NATO ehtiyacları üçün nəzərdə tutulan F-16 çoxməqsədli qırıcılarının sayını 99-dan 63-ə endirməyi planlaşdırır. F-15E qırıcı-bombardmançı təyyarələrinin sayının isə 54-dən 36-ya qədər azaldılması nəzərdə tutulur.
İxtisarlar yanacaqdoldurma təyyarələrinə də aid ola bilər. “Welt”in məlumatına görə, NATO planlarına daxil edilən KC-135 təyyarələrinin sayı 71-dən 63-ə endirilə, səkkiz yeni KC-46 təyyarəsi isə ümumiyyətlə alyansa təqdim ediləcək qüvvələr siyahısından çıxarıla bilər.
ABŞ-ın Avropa Komandanlığı — “EUCOM” rəsmi açıqlamasında bu addımı NATO planlarının daha real qurulması və alyansın ABŞ qüvvələrindən həddindən artıq asılılığının azaldılması ilə izah edib. ABŞ-ın Avropa Komandanlığının rəhbəri və NATO-nun Avropadakı Ali Müttəfiq Komandanı general Aleksus Qrinkeviç bildirib ki, NATO “Force Model” çərçivəsində ABŞ qüvvələrindən “sağlam olmayan asılılıq” yaranıb və bu vəziyyət dəyişməlidir.
Qrinkeviçin sözlərinə görə, Kanada və Avropa müttəfiqləri yaxın dövrdə xüsusilə pilotlu və pilotsuz aviasiya, eləcə də dəniz platformaları üzrə öz töhfələrini artırmalıdırlar. ABŞ tərəfi bunu həm Avropanın öz müdafiəsində daha böyük rol oynaması, həm də Vaşinqtonun digər regionlarda mümkün böhranlara hazır qalması zərurəti ilə əsaslandırır.
NATO isə mümkün boşluqların yaranmayacağını bildirir. “Reuters”in məlumatına görə, NATO hərbi qərargahının sözçüsü Martin O’Donnell qeyd edib ki, sözügedən sahələrdə müttəfiqlərin artıq kifayət qədər imkanları var və ölkələr bu imkanları NATO planlarına ayırmalıdırlar.
Bununla belə, qərar Avropada narahatlıq yaradıb. Keçmiş Pentaqon rəsmisi Cim Taunsend “Reuters”ə açıqlamasında bildirib ki, ABŞ-ın Avropadakı hərbi imkanlarını azaltması həm müttəfiqlərə, həm də Rusiyaya yanlış siyasi siqnal göndərə bilər.
“Financial Times” da yazır ki, ABŞ-ın NATO-nun sürətli reaksiya qüvvələri üzrə töhfələrini azaltmaq planı Avropa paytaxtlarında alyansın Rusiya təhlükəsinə qarşı hazırlığı ilə bağlı suallar yaradıb. Nəşrin məlumatına görə, müzakirə edilən ixtisarlar aviasiya, yanacaqdoldurma təyyarələri, dəniz patrul imkanları və hərbi gəmilər kimi sahələri əhatə edir.
