ABŞ-ın bio mühəndislik şirkəti “Colossal Biosciences” süni yumurta sistemi vasitəsilə 26 sağlam cücə çıxardığını açıqlayıb. Şirkət bunu nəsli kəsilmiş quş növlərinin, o cümlədən dodo və Yeni Zelandiyanın nəhəng uçmayan moa quşunun bərpası istiqamətində mühüm texnoloji addım kimi təqdim edir.
Şirkətin məlumatına görə, sistem klassik mənada tam “süni yumurta” deyil, daha çox təbii yumurta qabığının funksiyasını təqlid edən sintetik inkubasiya mühitidir. Qurğu yarımkeçirici silikon əsaslı membrandan və sərt dayaq strukturundan ibarətdir. Bu membran oksigenin embriona keçməsinə, nəmliyin qorunmasına və çirkləndiricilərin qarşısının alınmasına imkan verir.
Təcrübə zamanı mayalanmış toyuq yumurtalarının içərisindəki sarı, ağ və embrion bioloji qabıqdan çıxarılaraq süni sistemə köçürülüb. Daha sonra embrionlar inkubatorda inkişaf etdirilib, kalsium əlavə olunub və onların böyüməsi real vaxt rejimində izlənib. “Associated Press” yazır ki, cücələr 3D çap edilmiş və yumurta qabığını təqlid edən xüsusi strukturlarda dünyaya gəliblər.
“Colossal Biosciences” texnologiyanın gələcəkdə iri quş növlərinin bərpasında istifadə oluna biləcəyini bildirir. Şirkətin rəhbəri Ben Lammın sözlərinə görə, bu sistem xüsusilə Cənubi Ada nəhəng moasının bərpası üçün vacib ola bilər, çünki həmin növün yumurtaları toyuq yumurtasından təxminən 80 dəfə böyük olub və onu müasir quşların daşıması praktiki baxımdan çətindir.
Bununla belə, müstəqil alimlər nəticəni maraqlı, lakin hələlik məhdud elmi nailiyyət kimi qiymətləndirirlər. “The Guardian” yazır ki, şirkət açıqlamanı press-reliz formasında təqdim edib, lakin metodologiya, ümumi cəhd sayı və uğur faizi barədə hələlik tam elmi məlumat və resenziyadan keçmiş məqalə dərc olunmayıb.
