Tayvanın ən böyük müxalifət partiyası olan Homindanın sədri Çen Li-vun Çin səfəri ərəfəsində açıqlama verərək bildirib ki, beynəlxalq vəziyyətin onsuz da gərgin olduğu bir vaxtda dünya yeni Tayvan böhranına ehtiyac duymur. O, gələn həftə Çinə altı günlük səfərə yollanacaq və bu səfəri “barışıq və sülh” təşəbbüsü kimi təqdim edir.
Çen Li-vun bildirib ki, Tayvan cəmiyyəti adanın dünyanın ən təhlükəli qarşıdurma nöqtələrindən birinə çevrilməsini istəmir. Onun sözlərinə görə, məqsəd təkcə Tayvan daxilində hakimiyyət və müxalifət arasında deyil, həm də Tayvan boğazının iki sahili arasında barışıq və sülhün təşviq edilməsidir. Müxalifət lideri vurğulayıb ki, indiki mürəkkəb beynəlxalq şəraitdə heç kim Tayvan boğazında yenidən hərbi gərginlik görmək istəmir.
Çenin səfəri Çin prezidenti Si Cinpinin dəvəti ilə baş tutur. O, səfər çərçivəsində Pekin, Şanxay və Tsyansu əyalətində olacaq. Çin Tayvanı öz ərazisi hesab edir və prezident Lay Çinq-tenin hökumətinə qarşı həm siyasi, həm də hərbi təzyiqləri son dövrdə artırıb. Pekin Lay Çinq-teni “separatçı” adlandırır, Tayvan prezidenti isə ölkəsinin gələcəyinə yalnız Tayvan xalqının qərar verə biləcəyini bildirir.
Bu səfər Tayvanda müdafiə büdcəsi ətrafında gedən daxili siyasi mübahisələr fonunda baş tutur. Müxalifətin nəzarətində olan parlament prezident Layın ABŞ dəstəkli 40 milyard dollarlıq əlavə müdafiə büdcəsini ləngidir. Homindan müdafiəni dəstəklədiyini bildirsə də, bunu “açıq çek” şəklində qəbul etməyəcəyini deyir.
Tayvanın materik siyasətinə cavabdeh qurumu olan Mainland Affairs Council bu həftə açıqlama verərək bildirib ki, Çinin adanı ilhaq etmək istəyi hansısa partiya və ya şəxslə təmaslara görə dəyişməyəcək. Bu açıqlama Çen Li-vunun səfərinə rəsmi Tayvan hakimiyyətinin ehtiyatlı yanaşdığını göstərir.
Pekində Çin Tayvan İşləri İdarəsinin sözçüsü Can Han isə Çenin səfərini Çin Kommunist Partiyası ilə Homindanın “sülh axtarışı”nın göstəricisi kimi dəyərləndirib. O bildirib ki, “sülh yolu ilə birləşmə” Tayvanın iqtisadi və sosial inkişafı üçün böyük imkanlar yarada və Tayvan sakinlərinə real faydalar gətirə bilər. Bununla yanaşı, Tayvanda keçirilən rəy sorğuları göstərir ki, Pekinin “bir ölkə, iki sistem” modeli ilə suverenlik təklifinə dəstək çox aşağı səviyyədə qalır.
Beləliklə, Çen Li-vunun Çin səfəri sadəcə partiyalararası təmas deyil, həm də Tayvan boğazında artan geosiyasi risklər fonunda yeni siyasi mesaj kimi qəbul olunur. Lakin həm Tayvan daxilində, həm də regionda bu səfərin real nəticələrinin nə olacağı hələlik açıq qalır.
