ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Vaşinqton İranla müharibədən “olduqca tez” çıxmağa hazırlaşır, lakin zərurət yaranarsa sonradan yenidən “nöqtəvi zərbələr” endirə bilər.
MSNews.az-ın “Reuters“-ə istinadən məlumatına görə, Tramp bu açıqlamanı xalqa müraciətindən bir neçə saat əvvəl verib və ABŞ əməliyyatlarının əsas məqsədinin İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını almaq olduğunu iddia edib.
Tramp eyni zamanda çıxışında ABŞ-ın NATO-dan çıxmasını nəzərdən keçirdiyini də bəyan edəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Avropa müttəfiqləri İran məsələsində ABŞ məqsədlərinə lazımi dəstək vermir və bu, Vaşinqtonun alyansa münasibətini daha da sərtləşdirib.
Məqalədə qeyd olunur ki, qlobal enerji böhranı da dərinləşir. Beynəlxalq Enerji Agentliyi bu ay qlobal neft təchizatına dəyən zərbənin mart ayı ilə müqayisədə iki dəfə ağır olacağını açıqlayıb. Agentliyin rəhbəri Fatih Birol bildirib ki, hazırda əsas problem Hörmüz boğazındakı faktiki bağlanma səbəbindən reaktiv yanacaq və dizel qıtlığının dərinləşməsidir; bu təsirin əvvəlcə Asiyada, daha sonra isə aprel-may aylarında Avropada daha kəskin hiss olunacağı gözlənilir.
Tramp həmçinin sosial şəbəkədə İranın atəşkəs istədiyini yazıb, lakin Vaşinqtonun bunu yalnız Tehran Hğrmüz boğazını bağlamaqdan əl çəkərsə nəzərdən keçirəcəyini bildirib. İran isə belə bir müraciət etdiyini təkzib edib. Pakistan vasitəçi kimi hər iki tərəfə müvəqqəti atəşkəs təklifi çatdırsa da, hələlik cavab almayıb. CD Vensin də Pakistan üzərindən aparılan dolayı təmaslarda iştirak etdiyi bildirilir.
Bütün bunların fonunda hərbi toqquşmalar davam edir. İran çərşənbə axşamı Tel-Əviv istiqamətinə yeni raket zərbələri endirib, İsrail isə buna cavab olaraq Tehran boyunca onlarla hədəfə zərbələr endirdiyini açıqlayıb. Bundan başqa, Qətər bildirib ki, “QatarEnergy” tərəfindən icarəyə götürülmüş tanker İranın qanadlı raketi ilə vurulub, lakin insan itkisi və ekoloji zərər qeydə alınmayıb. Küveytdə hava limanındakı yanacaq çənlərinə dron zərbəsi nəticəsində böyük yanğın baş verib, Bəhreyndə isə İran hücumu sonrası müəssisələrdən birində yanğın qeydə alınıb.
“Reuters/Ipsos” sorğusuna əsasən, yüksələn yanacaq qiymətləri ABŞ-da daxili siyasi təzyiqi artırır. Sorğuda amerikalıların təxminən üçdə ikisi Vaşinqtonun İran müharibəsindən sürətlə çıxmalı olduğunu bildirib. Bu isə Trampın həm xarici siyasət qərarlarına, həm də NATO ilə bağlı sərt ritorikasına əlavə siyasi çəki verir.
Beləliklə, Tramp bir tərəfdən ABŞ-ın İran müharibəsini tezliklə bitirə biləcəyini deyir, digər tərəfdən isə NATO-dan çıxmaq təhdidini yenidən gündəmə gətirir. Eyni vaxtda Hörmüz boğazı ətrafında enerji böhranı dərinləşir və regionda hərbi eskalasiya davam edir. Bu da həm Yaxın Şərqdə, həm də transatlantik münasibətlərdə yeni və daha təhlükəli mərhələnin formalaşdığını göstərir.
