Lumumba işi üzrə sabiq diplomat apellyasiya verdi

Belçikalı sabiq diplomat Etyen Davinyon Patris Lumumbanın qətli ilə bağlı mühakimə olunması qərarından apellyasiya verib. Bu iş Belçikanın müstəmləkəçilik tarixində mühüm presedent sayılır.

47

Belçikanın keçmiş yüksəkvəzifəli diplomatı Etyen Davinyon Konqonun ilk baş naziri Patris Lumumbanın 1961-ci ildəki qətli ilə bağlı məhkəmə qarşısına çıxarılması barədə qərardan apellyasiya şikayəti verib.

“Reuters”-in məlumatına görə, Davinyonun vəkili bu addımı təsdiqləsə də, işlə bağlı əlavə şərh verməyib.

Belçika məhkəməsi martın 17-də 93 yaşlı Etyen Davinyonun Lumumbanın öldürülməsində ehtimal olunan rolu ilə bağlı cinayət təqibi çərçivəsində mühakimə olunmasına qərar vermişdi. Davinyon vaxtilə Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti olub və hadisələrin baş verdiyi dövrdə gənc diplomat kimi fəaliyyət göstərib.

İttihama görə, o, Patris Lumumbanın qanunsuz saxlanılmasında və ya başqa yerə köçürülməsində iştirak edib, həmçinin onun ədalətli məhkəmə hüququndan məhrum edilməsində rol oynayıb. Lumumbanın qətlində adı hallanan belçikalı rəsmilər arasında Davinyon hazırda sağ qalan yeganə şübhəli şəxsdir.

Patris Lumumba 1960-cı ildə Belçikadan müstəqillik qazanan, indiki Konqo Demokratik Respublikasının ilk baş naziri olmuşdu. Lakin o, cəmi bir neçə ay sonra hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldı və 1961-ci il yanvarın 16-da Belçikanın dəstəklədiyi separatçı qüvvələr tərəfindən öldürüldü.

2002-ci ildə Belçika parlamentinin apardığı araşdırma Lumumbanın ölümünə görə ölkənin “mənəvi məsuliyyət” daşıdığı qənaətinə gəlmişdi. Buna baxmayaraq, Davinyonun işi bu qətllə bağlı ilk real cinayət təqibi sayılır. Bu proses Belçikanın müstəmləkəçilik tarixinin ən mübahisəli səhifələrindən biri üzrə son hüquqi hesabatlaşma imkanlarından biri kimi qiymətləndirilir.

Cəmi üç ay hakimiyyətdə qalsa da, Patris Lumumba sonradan Afrika qitəsində anti-müstəmləkə mübarizəsinin simvollarından birinə çevrilib. Onun qətli isə onilliklərdir həm Konqoda, həm də Belçikada siyasi və tarixi mübahisələrin mövzusu olaraq qalır.