İngiltərədə fəaliyyət göstərən İqtisadi və Biznes Araşdırmaları Mərkəzi (Centre for Economics and Business Research – CEBR) tərəfindən hazırlanan yeni hesabat 2040-cı ildə dünya iqtisadiyyatının necə dəyişəcəyini göstərən maraqlı proqnozlar ortaya qoyub. Hesabata görə, qlobal iqtisadi güc mərkəzi getdikcə Qərbdən Asiyaya doğru yönəlir və bir çox ənənəvi iqtisadi nəhənglər mövqelərini itirə bilər.
Araşdırmada bildirilir ki, növbəti onilliklərdə yüksək texnologiyalara uyğunlaşma, dövlət borcunun idarə olunması və demoqrafik dinamika kimi amillər ölkələrin iqtisadi gücünü müəyyən edən əsas faktor olacaq.
Proqnozlara əsasən, 2040-cı ildə dünyanın ən böyük iqtisadiyyatı statusunu yenə də ABŞ qoruyacaq. ABŞ iqtisadiyyatının həmin dövrdə təxminən 52,9 trilyon dollar həcmində olacağı gözlənilir. Analitiklər bunu əsasən süni intellekt texnologiyalarının inkişafı, iri texnoloji şirkətlərin gücü və güclü daxili istehlakla izah edir. Bununla yanaşı, ölkənin yüksək dövlət borcu gələcək üçün əsas risklərdən biri kimi qiymətləndirilir.
İkinci yerdə isə Çin qərarlaşacaq. Hesabata görə, Çin iqtisadiyyatı 2040-cı ildə təxminən 47,9 trilyon dollara çatacaq. Bununla belə, daşınmaz əmlak sektorunda böhran, daxili tələbin zəifləməsi və gənclər arasında işsizlik kimi problemlər Pekinin daha sürətli yüksəlişinə mane ola bilər.
Reytinqdə ən böyük sıçrayışlardan birinin Hindistan tərəfindən ediləcəyi gözlənilir. Hindistanın 5-ci yerdən 3-cü pilləyə yüksələcəyi və iqtisadiyyatının 14 trilyon dollardan çox olacağı proqnozlaşdırılır. Ekspertlər bunu ölkənin gənc əhalisi, geniş əmək bazası və istehsal zəncirlərinin bir hissəsinin Çindən Hindistana köçməsi ilə əlaqələndirir.
Avropa ölkələri isə reytinqdə mövqelərini qismən itirə bilər. Məsələn, Almaniya 3-cü yerdən 4-cü yerə düşəcək, Yaponiya isə 6-cı pilləyə qədər geriləyəcək. Yüksək dövlət borcu və yaşlanan əhali bu ölkələrin əsas problemləri kimi göstərilir.
Digər tərəfdən, İndoneziya və Braziliya kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrin ilk onluğa daxil olması gözlənilir. Xüsusilə İndoneziyanın güclü əmək bazası və enerji investisiyaları sayəsində sürətli inkişaf göstərəcəyi qeyd olunur.
Ekspertlərin fikrincə, 2040-cı ilə doğru dünya iqtisadiyyatında əsas trend Asiya ölkələrinin yüksəlişi və Qərbin bəzi ənənəvi iqtisadi güclərinin nisbətən zəifləməsi olacaq.
