Türkiyə 2027–2029-cu illəri əhatə edən yeni Orta Müddətli Proqram çərçivəsində müdafiə xərclərini 229 faiz artırmağı planlaşdırır. Ankara eyni zamanda ölkənin çoxqatlı milli hava və raketdən müdafiə arxitekturası olan “Çelik Kubbe” layihəsinin genişləndirilməsini sürətləndirir.
MSNews.az xəbər verir ki, Türkiyənin vitse-prezidenti Cevdet Yılmaz yeni iqtisadi proqramın təqdimatı zamanı ölkənin öz müdafiə texnologiyalarını inkişaf etdirməsini, ehtiyaclarını daxili imkanlarla qarşılamasını və yüksək əlavə dəyər yaratmasını əsas məqsədlərdən biri kimi göstərib.
“Bu çərçivədə müdafiə xərclərini 229 faiz artırırıq”, – Yılmaz bildirib. Onun sözlərini “Anadolu Agentliyi” yayıb. 229 faizlik göstərici bir dəfəyə həyata keçirilmiş artım deyil, 2027–2029-cu illər üçün nəzərdə tutulan büdcə prioritetini ifadə edir.
Türkiyənin əsas prioritetlərindən biri “Çelik Kubbe”dir. Sistem müxtəlif məsafə və yüksəkliklərdə hava təhdidlərini aşkar etmək və zərərsizləşdirmək üçün radarları, komanda-idarəetmə vasitələrini, elektron mübarizə sistemlərini və HİSAR, SİPER, KORKUT kimi müdafiə vasitələrini vahid şəbəkədə birləşdirir. “Anadolu Agentliyi” layihəni yerli və milli “sistemlər sistemi” kimi xarakterizə edir.
Layihə tez-tez İsrailin “Iron Dome” — “Dəmir Günbəz” sistemi ilə müqayisə edilir. Lakin “Çelik Kubbe” yalnız qısa mənzilli raketlərin qarşısını alan bir sistem deyil; müxtəlif yüksəklik və mənzilləri əhatə edən daha geniş inteqrasiya olunmuş hava və raketdən müdafiə arxitekturasıdır. “Reuters” də layihənin İsrail sisteminə bənzədilsə də, Türkiyə üçün daha geniş çoxqatlı müdafiə şəbəkəsi kimi qurulduğunu qeyd edir.
“Çelik Kubbe”nin yaradılmasına yalnız 2029-cu ildə başlanacağı və ya sistemin həmin tarixədək sıfırdan qurulacağı barədə təsəvvür dəqiq deyil. Layihənin elementlərinin orduda yerləşdirilməsi artıq başlayıb. 2025-ci ildə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə sistemə aid 47 nəqliyyat vasitəsi və müxtəlif komponentlər hərbçilərə təhvil verilib. Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsi bu mərhələni “Çelik Kubbe”nin genişləndirilməsi prosesinin bir hissəsi kimi təqdim edib.
“Reuters”in məlumatına görə, ASELSAN 2026-cı ildə sistem üçün radar, elektron mübarizə və digər komponentlərin istehsal və çatdırılmasını əhəmiyyətli dərəcədə artırmağı planlaşdırır. Türkiyə rəsmiləri isə layihənin daim yenilənən və yeni imkanlarla genişləndirilən müdafiə arxitekturası olduğunu bildirirlər.
