ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu arasında Livandakı hərbi eskalasiya ilə bağlı gərgin telefon danışığının baş tutduğu iddia olunur.
MSNews.az xəbər verir ki, “Axios” iki ABŞ rəsmisinə və danışıq barədə məlumatlandırılmış daha bir mənbəyə istinadən yazıb ki, Tramp Netanyahu ilə söhbət zamanı İsrailin Livanda hərbi əməliyyatları genişləndirməsindən və Beyruta mümkün zərbə planlarından ciddi narazılıq ifadə edib.
Nəşrin məlumatına görə, Tramp Netanyahuya İsrailin Beyruta zərbə endirəcəyi halda ölkənin beynəlxalq səviyyədə daha çox təcrid olunacağını deyib. Mənbələrdən biri ABŞ prezidentinin danışıq zamanı Netanyahuya qarşı çox sərt ifadələr işlətdiyini bildirib. “Axios” bu sözləri mənbənin danışığın məzmununu ümumiləşdirməsi kimi təqdim edib. Buna görə həmin ifadələr rəsmi stenoqram və ya təsdiqlənmiş sitat kimi qiymətləndirilmir.
“Axios” yazır ki, Trampın narazılığının əsas səbəblərindən biri İsrailin Livandakı eskalasiyasının Vaşinqtonun İranla apardığı danışıqları poza bilməsi olub. Məlumata görə, Tehran həmin gün İsrailin Livandakı hərəkətlərinə görə ABŞ-la danışıqlardan çəkilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
“Reuters”in məlumatına görə, Tramp Netanyahu ilə danışdığını və İsrailin Beyruta doğru hərəkət edən hər hansı qüvvəni geri çəkdiyini bildirib. ABŞ prezidenti həmçinin “Hezbollah”la vasitəçilər üzərindən əlaqə saxladığını və qruplaşmanın İsrailə hücumları dayandırmağa razı olduğunu iddia edib.
“Associated Press” də Trampın İsrail və “Hezbollah”ın qarşılıqlı hücumları azaltmağa razılaşdığını açıqladığını yazıb. Lakin agentlik qeyd edir ki, Netanyahu bu danışığı daha çox xəbərdarlıq kimi təqdim edib və bildirib ki, “Hezbollah” hücumları dayandırmasa, İsrail Beyrutdakı hədəfləri vuracaq.
“The Times of Israel”in məlumatına görə, Tramp “Truth Social” hesabında Netanyahu ilə “çox məhsuldar danışıq” apardığını, Beyruta qoşun getməyəcəyini və yolda olan qüvvələrin geri qaytarıldığını yazıb. Bununla belə, nəşr İsrail hərbi mənbələrinə istinadən bildirib ki, İsrail qüvvələrinin əslində Beyruta doğru hərəkətdə olması barədə iddia mübahisəlidir.
“Axios”un məlumatına əsasən, telefon danışığından sonra İsrail artıq Beyrutdakı “Hezbollah” hədəflərinə zərbə endirməyi planlaşdırmır. İsrail rəsmilərindən biri bunu nəşrə təsdiqləyib. Netanyahu ofisi isə “Axios”un sorğusuna cavab verməyib.
“Associated Press” yazır ki, Trampın açıqlamalarından az sonra Livandan İsrailin şimalına raket buraxılışları qeydə alınıb, İsrail ordusu isə bəzi mərmilərin qarşısının alındığını bildirib. Bu isə elan edilən deeskalasiyanın dərhal tam sabitlik yaratmadığını göstərir.
Livan istiqamətində gərginlik son günlərdə daha da artıb. İsrail qüvvələri Cənubi Livanda Bofor qalası və strateji yüksəkliklərə nəzarət etdiyini açıqlayıb. “Reuters”in məlumatına görə, bu, İsrailin 2000-ci ildən bəri Livan ərazisinə ən dərin irəliləyişlərindən biri kimi qiymətləndirilir.
ABŞ üçün Livandakı eskalasiya təkcə İsrail-“Hezbollah” xətti ilə məhdudlaşmır. Vaşinqton eyni zamanda İranla atəşkəsin uzadılması, Hörmüz boğazı və regional təhlükəsizlik məsələləri üzrə danışıqlar aparır. “Axios”un məlumatına görə, ABŞ və İran arasında müzakirə olunan memorandumda Livanda döyüşlərin dayandırılması da əsas bəndlərdən biridir.
Bu baxımdan Trampın Netanyahuya sərt reaksiya verdiyi iddiası Vaşinqtonun İsrailin Livandakı hərbi addımlarını ABŞ-ın daha geniş diplomatik gündəliyinə təhlükə kimi gördüyünü göstərir. Lakin telefon danışığının tam məzmunu ictimaiyyətə açıqlanmadığı üçün sərt ifadələr və detallarla bağlı məlumatlar hələlik media mənbələrinin iddiası olaraq qalır.
Hazırda əsas sual İsrailin Beyruta mümkün zərbə planından tam imtina edib-etmədiyi və “Hezbollah”ın hücumları dayandırıb-dayandırmayacağıdır. Tramp tərəflərin atəşi dayandırmağa razılaşdığını bildirsə də, regionda hərbi vəziyyət gərgin olaraq qalır.
