Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan ölkə vətəndaşları üçün Avropa İttifaqına vizasız səfər imkanının ən geci iki il ərzində reallaşa biləcəyini bildirib. O, bu açıqlamanı seçki kampaniyası çərçivəsində seçicilərlə görüşündə səsləndirib. Paşinyanın sözlərinə görə, Ermənistan ilə Aİ arasında viza liberallaşdırılması məsələsi “ən geci iki ildən sonra” həll olunacaq və həmin mərhələdən sonra vətəndaşlara səfər üçün yalnız pasport və bilet lazım olacaq.
Paşinyanın bəyanatı Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərini dərinləşdirdiyi və seçki kampaniyasında Avropa istiqamətinin əsas mövzulardan birinə çevrildiyi dövrə təsadüf edir. Ermənistan mediası baş nazirin bu fikirlərini ölkənin Aİ ilə viza liberallaşdırılması prosesində irəliləyiş kimi təqdim edib. Bununla belə, Paşinyanın açıqlaması hələ avtomatik vizasız rejimin tətbiqi anlamına gəlmir; yekun qərar Aİ-nin texniki qiymətləndirməsi və siyasi təsdiqindən sonra verilə bilər.
Avropa İttifaqı ilə Ermənistan arasında viza liberallaşdırılması dialoqu 2024-cü ilin sentyabrında başlayıb. Aİ Şurasının məlumatına görə, bu proses Ermənistanın uzunmüddətli hədəfi olan Aİ ilə vizasız rejimə keçidi dəstəkləmək məqsədi daşıyır. Daha əvvəl, 2014-cü ildən qüvvədə olan Aİ-Ermənistan viza sadələşdirilməsi sazişi erməni vətəndaşları üçün viza rüsumlarının azaldılması və bəzi kateqoriyalar üçün ödənişlərin ləğvi kimi güzəştlər nəzərdə tuturdu.
2025-ci ilin noyabrında Avropa Komissiyası Ermənistana viza liberallaşdırılması üzrə fəaliyyət planını təqdim edib. Komissiyanın rəsmi məlumatına görə, sənəd Ermənistanın vizasız rejim üçün yerinə yetirməli olduğu islahatları və meyarları müəyyən edir. Bu meyarlar səyahət sənədlərinin təhlükəsizliyi, sərhəd idarəçiliyi, miqrasiya və sığınacaq sistemi, ictimai asayiş, korrupsiyaya və mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı mübarizə, məlumatların qorunması və fundamental hüquqlar kimi sahələri əhatə edir.
Avropa Komissiyası bildirir ki, Ermənistan fəaliyyət planında göstərilən bütün meyarları yerinə yetirdikdən sonra viza liberallaşdırılması dialoqu uğurla başa çatmış sayılacaq. Bundan sonra erməni vətəndaşlarının Aİ ölkələrinə 180 gün ərzində 90 günədək qısamüddətli səfərləri daha asan və ucuz ola bilər. Lakin vizasız rejimin qüvvəyə minməsi üçün Avropa Komissiyasının qiymətləndirməsi, həmçinin Aİ Şurası və Avropa Parlamentinin siyasi qərarı tələb olunur.
