İranda etirazlarla bağlı cinsi zorakılıq və insan haqları iddiaları gündəmə gəldi

İranda keçirilən etirazlar zamanı təhlükəsizlik qüvvələrinin cinsi zorakılıq və digər ağır insan haqları pozuntularına yol verdiyi iddiaları beynəlxalq təşkilatların hesabatlarında yer alıb.

68

İran‑da 2025‑2026‑cı illərdə başlayan kütləvi “Qadın, Həyat, Azadlıq” şüarı ilə etirazlarla bağlı yeni ağır iddialar gündəmə gəlib.

Bir sıra beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarının yayımladığı hesabatlarda İran təhlükəsizlik qüvvələrinin gözaltına alınan qadınlara və digər etirazçılara cinsi zorakılıq, toplu təcavüz və digər ciddi fiziki zorakılıq tətbiq etdiyi bildirilib. Bəzi mənbələrdə isə dəlilləri gizlətmək məqsədilə bəzi zərərçəkmişlərin yandırıldığı iddia edilir. Bu iddialar beynəlxalq hüquq müdafiəçilərinin diqqətini çəkib və qalmaqala səbəb olub.

Sosial media və bəzi xarici nəşrlərdə yayılan məlumatlara görə, “Amnesty International” və “Human Rights Watch” kimi insan hüquqları təşkilatlarının hesabatlarında İran təhlükəsizlik qüvvələrinin etirazları yatırmaq üçün cinsi zorakılıqdan istifadə etdiyi iddia olunub. Bu hesabatlarda təxminən 45 zərərçəkmişin şəxsi ifadələrinə yer verildiyi, cinsi zorakılıq və işgəncə halları ilə bağlı şok detalların olduğu bildirilir.

Hesabatlarda cinsi zorakılıq halları ilə yanaşı, dəlillərin aradan qaldırılması üçün bəzi şəxslərə qarşı daha ağır zorakılıq əməllərinə baş vurulduğu iddia edilir. Bu iddialar İran rejiminə qarşı beynəlxalq narazılığı artırarkən, ciddi humanitar narahatlıqlara yol açıb.

İran hakimiyyəti bu iddialarla bağlı hələ rəsmi mövqe bildirməyib. İnsan hüquqları müdafiəçiləri isə məhz, bu cür ittihamların müstəqil və şəffaf şəkildə araşdırılmasını və məsul şəxslərin məsuliyyətə cəlb olunmasını tələb edirlər.