Husilərin “Ənsarullah” hərəkatının yüksək vəzifəli nümayəndəsi regional gərginliyin artacağı halda Bab əl-Məndəb və Hörmüz boğazlarının koordinasiyalı şəkildə bağlana biləcəyini bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, hərəkatın siyasi bürosunun üzvü Məhəmməd əl-Fərəh bu barədə iyulun 13-də İranın dövlətə bağlı “Press TV” telekanalına açıqlamasında danışıb. O, Vaşinqtonu Səudiyyə Ərəbistanını Yəmənə zərbələr endirməyə təşviq etməkdə ittiham edib.
“Vəziyyət daha da gərginləşərsə, Bab əl-Məndəb və Hörmüz boğazları əməliyyat ittifaqı çərçivəsində bağlanacaq. Bu halda neftin qiyməti ağır şok fonunda bir barel üçün 200 dollara qədər yüksələcək”, – əl-Fərəh bildirib.
“Reuters” yazır ki, İran Hörmüz boğazında gəmi hərəkətini ciddi şəkildə məhdudlaşdırdıqdan sonra Bab əl-Məndəbin də növbəti təzyiq nöqtəsinə çevrilə biləcəyinə dair siqnallar verir. Agentliyin təhlilinə görə, Tehran ABŞ-nin İran infrastrukturuna hücumlarının genişlənəcəyi halda Yəməndəki müttəfiqlərindən Qırmızı dənizdə gəmiçiliyi pozmaq üçün istifadə edə bilər. Lakin İran hakimiyyətinin Bab əl-Məndəbi bağlamaq barədə rəsmi qərarı açıqlanmayıb.
Hörmüz boğazında vəziyyət artıq beynəlxalq gəmiçiliyə ciddi təsir göstərir. “Reuters”in gəmi izləmə məlumatlarına əsaslanan xəbərinə görə, iyulun 16-da boğazdan cəmi üç əmtəə daşıyan gəmi keçib. Müharibədən əvvəl isə gündəlik orta göstərici təxminən 125 gəmi olub. İran İnqilabı Keşikçiləri ABŞ hücumları davam etdiyi müddətdə boğazdan neft və qaz ixracına imkan verilməyəcəyini bildirib.
Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı bölgədəki qeyri-sabitliyin qlobal gəmiçilik üçün sürətlə dəyişən təhlükəli vəziyyət yaratdığını bildirir. Təşkilatın məlumatına görə, Hörmüz ətrafındakı böhran təxminən 20 min dənizçi, liman əməkdaşı və dəniz obyektlərində çalışan şəxslərə təsir göstərir.
Bab əl-Məndəb Qırmızı dənizi Ədən körfəzi və Ərəbistan dənizi ilə birləşdirən əsas dəniz keçididir. ABŞ-nin Enerji İnformasiya Administrasiyasının hesablamasına görə, 2026-cı ilin ilk rübündə boğazdan gündə orta hesabla 5,4 milyon barel xam neft və neft məhsulları daşınıb. Həmin marşrutun bağlanması gəmiləri Afrikanın cənubundakı Ümid burnu ətrafından daha uzun və bahalı yola yönəldə bilər.
“Ənsarullah” 2023-cü ilin sonlarından Qırmızı dənizdə kommersiya gəmilərinə hücumlar həyata keçirib və hədəflərin İsraillə əlaqəli olduğunu bildirib. Hücumlar böyük gəmiçilik şirkətlərinin marşrutlarını dəyişməsinə, daşınma müddəti və xərclərinin artmasına, həmçinin ABŞ və Böyük Britaniyanın Yəməndə hərbi əməliyyatlar keçirməsinə səbəb olub.
Səudiyyədə yerləşən Körfəz Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri Əbdüləziz Saqer “Reuters”ə bildirib ki, husilər Bab əl-Məndəbdə gəmiçiliyi pozmaq imkanlarını saxlayırlar, lakin Tehrandan aydın göstəriş olmadan genişmiqyaslı eskalasiyaya getmələri az ehtimallıdır. Onun fikrincə, boğaza qarşı əməliyyat ABŞ və müttəfiqlərinin husilərin hərbi imkanlarını zəiflətməyə yönəlmiş daha geniş cavabına səbəb ola bilər.
ABŞ-nin keçmiş Yaxın Şərq danışıqları üzrə nümayəndəsi Dennis Ross isə Vaşinqtonun əsas məqsədinin İranın strateji hesablamalarını dəyişdirərək Tehranı qəbul edilə biləcək razılaşma üzrə danışıqlara qaytarmaq olduğunu deyib.
