Avropa muzeylərindən Benin Sitiyə Benin bürünc heykəllərinin geri qaytarılması davam edir, lakin bu qədim sənətin özü süquta uğramaq üzrədir. Bermuda bürünc heykəlləri kimi tanınan və XIX əsrdə Britaniya qüvvələri tərəfindən Benin Krallığından talan edilən bu əsərlər qayıtsa da, onları yaradan ənənəvi misgərlik sənəti üçün vəziyyət ağırlaşır.
Məsələ Nigeriyanın cənubunda yerləşən Benin Sitidə qədim bürünctökmə sənəti ilə sıx bağlıdır. Tarixən bu sənət krallıq dəstəyilə ailədən-ailəyə ötürülüb, ancaq indi yeni nəsil bu peşəyə maraq göstərmir və pul qazanmağın daha tez yollarına üstünlük verir. Üstəlik, xammalın qiyməti artıb və məhdud dəstək buna əlavə təzyiq yaradır. Bir çox ustalar deyir ki, əgər hökumət və ənənəvi liderlər müdaxilə etməsə, bu ənənə yaxın gələcəkdə yoxa çıxa bilər.
Benin bürünc heykəllərinin qayıdışı mədəni irsin bərpası və kolonial dövr ədalətsizliklərinin aradan qaldırılması cəhdidir. Əslində, bir çox Avropa muzeyi və hökumətləri bu artefaktları Nigeriyaya təhvil verir — son illərdə Hollandiya 119 və Almaniya isə 22 belə heykəli qaytarıb və daha geniş repatriasiya prosesləri davam edir.
Ancaq bu tarixi obyektləri yaradacaq və qoruyacaq istedadların azalması, sənətkarlığın yaşadılması baxımından ciddi narahatlıq doğurur. Əgər bu mexanizmlər də qorunmasa, mədəni irsin bu canlı ənənəsi təhlükə ilə üzləşə bilər.
