ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran İslam Respublikası ilə ticarət əlaqələri olan ölkələrə qarşı yenidən iqtisadi təzyiq strategiyası elan edib.
Tramp sosial media platforması “Truth Social”-da yayımladığı açıqlamada bildirib ki, “əldə edilən bütün ticarət əməliyyatları üçün dərhal qüvvəyə minən” yeni qərara əsasən, İranla ticarət edən hər bir ölkə ABŞ ilə ticarətində 25% nisbətində əlavə gömrük vergisi ödəyəcək. Bu qərarın “yekun və qəti” olduğu vurğulanıb.
Bu addım, Tehran hökumətinə qarşı iqtisadi təzyiqi artırmaq və İran daxilində davam edən genişmiqyaslı hökumət əleyhinə etirazlara cavab olaraq qəbul edilib. ABŞ hökumətinin rəsmi sənədlər və ya hüquqi əsaslarla bağlı əlavə izahatı hələlik açıqlanmayıb. Bununla belə, ABŞ-ın bu cür tariflərə müraciət etməsi əvvəlki illərdə də görülüb və qlobal ticarət mühitində qeyri-sabitliyə səbəb olub. Tramp hakimiyyəti dövründə tarif siyasətləri tez-tez xarici siyasət məqsədlərini dəstəkləmək üçün iqtisadi vasitə kimi istifadə olunub.
Təcrübə göstərir ki, bu cür ikincili tariflər böyük iqtisadi sistemlərdə ciddi zəncirvari təsirlər yarada bilər. Çin, Hindistan, BƏƏ kimi İranla yayılmış ticarət əlaqələri olan ölkələr üçün bu qərar, ABŞ bazarına çıxışda daha yüksək vergi yükü mənasını verə bilər və beynəlxalq ticarət strategiyalarında yenidən qiymətləndirmələrə səbəb ola bilər.
Siyasi müşahidəçilər bu qərarı İran üzərində əlavə təzyiq mexanizmi kimi dəyərləndirir, lakin bunun İranın davranışını dəyişdirib-dəyişdirməyəcəyi və ya qlobal ticarət münasibətlərinə necə təsir edəcəyi hələ də qeyri-müəyyəndir.
