Ermənistan və ABŞ hökumətləri, “TRIPP” layihəsinin həyata keçirilməsi üzrə çərçivəni açıqlayan birgə bəyanat yayıblar. Bu sənəd, 8 avqust 2025-ci il tarixində Ağ Evdə əldə olunmuş öhdəliklərin icrasına yönəlmiş yeni addım kimi qiymətləndirilir və Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün təmin olunmasına dəstək məqsədi daşıyır.
Layihə çərçivəsi TRIPP-in işə salınması üçün konkret mexanizmi müəyyən edir. TRIPP Ermənistan ərazisi vasitəsilə maneəsiz, multimodal tranzit əlaqələrinin yaradılmasını təmin etməyi hədəfləyir. Layihə Azərbaycan Respublikasının əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirərək, Xəzərdən Avropaya qədər uzanan Transxəzər ticarət marşrutunun həyati əhəmiyyətli seqmentini formalaşdıracaq.
TRIPP-in icra çərçivəsi 8 avqust 2025-ci ildə keçirilmiş tarixi Sülh Sammitində təsdiqlənmiş prinsipləri əks etdirir. Layihənin uğuru üçün suverenlik, ərazi bütövlüyü və qarşılıqlı fayda prinsipləri xüsusi vurğulanır.
Layihənin əsas məqsədi Ermənistan və Azərbaycanın rifahı və təhlükəsizliyini gücləndirmək, regional ticarəti və əlaqələri genişləndirmək, həmçinin Mərkəzi Asiya və Xəzər regionunu Avropa ilə birləşdirən yeni tranzit imkanları yaratmaqla ABŞ-ın ticarətini stimullaşdırmaqdır.
ABŞ-ın TRIPP-dən gözləntiləri:
-
8 avqust 2025-ci il tarixli Birgə Bəyannaməyə əsaslanaraq dayanıqlı sülhə doğru irəliləyiş təmin etmək;
-
Regionda sülh, stabillik və rifahın təşviqi üçün Cənubi Qafqazda kommunikasiya, ticarət və əlaqələri açmaq;
-
Transxəzər regionunda bazarlara çıxışı və həyati əhəmiyyətli təchizat zəncirlərini genişləndirmək;
-
Dünya üçün rifah üzərində qurulmuş sülh nümunəsini təqdim etmək;
-
ABŞ üçün yeni bazar imkanları açmaq, biznes və investisiyaları artırmaq;
-
Regionla ABŞ arasında əlavə ticarət marşrutları yaratmaq, insan və malların hərəkətini geopolitik dəyişikliklərdən asılı etmədən təmin etmək.
Ermənistanın TRIPP-dən gözləntiləri:
-
Ermənistanı regional tranzit və iqtisadi mərkəz kimi daha da gücləndirmək;
-
Ermənistan infrastrukturuna xarici investisiyaları cəlb etmək;
-
Sərhəd idarəçiliyi və ticarətin təşviqi sahəsində müasir institusional imkanlar yaratmaq;
-
Ermənistan üçün dayanıqlı gəlir axınları və alıcılıq imkanları formalaşdırmaq;
-
ABŞ ilə strateji tərəfdaşlığı möhkəmləndirmək;
-
Regional inteqrasiyaya və sülhə töhfə vermək;
-
Ermənistanın ixrac potensialını yeni bazarlara genişləndirmək;
-
İş yerlərinin yaradılması və peşəkar bacarıqların inkişaf etdirilməsi;
-
Ermənistan və beynəlxalq şirkətlər arasında əməkdaşlıq imkanları;
-
Texnologiyaların transferi və yerli şirkətlərin potensialının inkişafı;
-
Yerli işçi qüvvəsinin yenidən hazırlanması və bacarıqlarının artırılması;
-
Qazancın bölgəyə reinvestisiyası və iqtisadi səmərəliliyin təşviqi.
