Kişilərin üstünlük təşkil etdiyi iş yerlərində qadınlar səhv etməkdən daha çox çəkinirlər – ARAŞDIRMA

London İqtisadiyyat Məktəbinin 1485 maliyyə sektoru əməkdaşı arasında apardığı araşdırma göstərib ki, əsasən kişilərdən ibarət komandalarda qadınlar səhvlərini etiraf etməkdə daha çox çətinlik çəkirlər. Tədqiqat iş mühitinin psixoloji təhlükəsizliyə təsirini araşdırıb.

66

Yeni elmi araşdırma kişilərin üstünlük təşkil etdiyi iş kollektivlərində qadınların səhvlərini etiraf etməkdən daha çox çəkindiklərini ortaya qoyub. Tədqiqatın nəticələrinə görə, belə mühitlərdə çalışan qadınlar səhvləri öyrənmək və inkişaf etmək fürsəti kimi qiymətləndirməyə də daha az meyillidirlər.

MSNews.az xəbər verir ki, araşdırma London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbinin (LSE) tədqiqatçıları Qreys Lordan və Paris Vill tərəfindən aparılıb.

Nəticələr 8 oktyabr 2026-cı ildə “Frontiers in Organizational Psychology” elmi jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatda Böyük Britaniyanın maliyyə sektorunda çalışan 1485 nəfərin cavabları təhlil edilib. Respondentlərin 81 faizini qadınlar təşkil edib.

Qadınlar səhvlərini etiraf etməkdə daha çox çətinlik çəkirlər

İştirakçılardan iş yerində müəyyən səhvə yol verdiklərini təsəvvür etmələri və belə vəziyyətdə hiss edəcəkləri rahatlığı yeddi ballıq sistemlə qiymətləndirmələri istənilib.

Eyni kollektivlərdə qadınların səhvləri öyrənmə fürsəti kimi qiymətləndirmə göstəricisi 4,20, kişilərdə isə 4,54 bal olub.

Qadınların daha çox təmsil olunduğu kollektivlərdə isə bu fərqlər xeyli azalır, bəzi göstəricilərdə qadınların qiymətləndirmələri kişilərinkinə bərabər və ya daha yüksək olur.

Cəzalandırılma qorxusu ilə bağlı maraqlı nəticə

Araşdırmanın digər diqqətçəkən nəticəsi ondan ibarətdir ki, oxşar iş şəraitində çalışan qadın və kişilər səhvə görə rəsmi cəzalandırılma ehtimalını statistik baxımdan əhəmiyyətli dərəcədə fərqli qiymətləndirməyiblər.

Alimlər hesab edirlər ki, fərq daha çox iş mühitində psixoloji təhlükəsizlik, başqalarının mühakiməsindən çəkinmək və səhvlərə münasibətlə bağlı ola bilər.

Qreys Lordanın sözlərinə görə, kişilərin böyük üstünlük təşkil etdiyi, yüksək təzyiqli kollektivlərdə səhvə yol verməmək tələbi daha güclü hiss oluna bilər.

Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, araşdırma yalnız maliyyə sektorunu əhatə edib və real səhvlərə deyil, iştirakçıların təsəvvür etdikləri vəziyyətlərə verdikləri cavablara əsaslanıb. Buna görə də nəticələr kişilərlə işləməyin qadınların özünəinamını birbaşa azaltdığını və ya bu tendensiyanın bütün dünyaya aid olduğunu sübut etmir.

Qadınların 72 faizi barədə iddia təsdiqlənmir

Yayılan məlumatlarda qadınların 72 faizinin özlərini kişilərdən daha az yaxşı həyata layiq gördüyü də iddia olunur.

Lakin bu göstərici sözügedən elmi araşdırmada yer almayıb və onun hansı sorğuya əsaslandığını etibarlı mənbələrdə müəyyənləşdirmək mümkün olmayıb.

Bununla yanaşı, 2025-ci ildə “Science Advances” jurnalında dərc edilən ayrıca araşdırma qadınların bəzi mənfi emosional vəziyyətləri kişilərdən daha çox yaşadıqlarını göstərib. Ancaq həmin tədqiqat da qadınların 72 faizinin özlərini yaxşı həyata daha az layiq saydığı iddiasını təsdiqləmir.